Μια ασυνήθιστα έντονη διπλωματική αναμέτρηση βρίσκεται σε εξέλιξη μεταξύ Αυστρίας και Γερμανίας για μία από τις πολυτιμότερες θέσεις στο διεθνές διπλωματικό στερέωμα: μια μη μόνιμη έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Σύμφωνα με το Politico, Αυστριακοί αξιωματούχοι επιχειρούν να πείσουν τα κράτη-μέλη να στηρίξουν τη δική τους υποψηφιότητα ακόμη και με χιουμοριστικές αιχμές κατά του Βερολίνου, με ανώτερο Αυστριακό διπλωμάτη να δηλώνει χαρακτηριστικά ότι η χώρα του αξίζει την ψήφο τους «ακριβώς επειδή δεν είναι η Γερμανία».
Πίσω από το σκωπτικό σχόλιο, ωστόσο, κρύβεται ένας πραγματικός ανταγωνισμός ανάμεσα σε δύο χώρες που συνήθως θεωρούνται στενοί σύμμαχοι, αλλά διατηρούν και ιστορικές εντάσεις.
Μάχη για μία έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Τρεις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης — η Γερμανία, η Αυστρία και η Πορτογαλία — διεκδικούν δύο μη μόνιμες έδρες στο ισχυρότερο όργανο του ΟΗΕ. Η ψηφοφορία της Γενικής Συνέλευσης είναι προγραμματισμένη για την Τετάρτη και αφορά τη διετή θητεία 2027-2028.
Η Πορτογαλία θεωρείται γενικά φαβορί για μία από τις δύο θέσεις, χάρη στους ισχυρούς δεσμούς της με τις πορτογαλόφωνες και ισπανόφωνες χώρες. Έτσι, η μάχη επικεντρώνεται ουσιαστικά ανάμεσα στη Γερμανία και την Αυστρία, δύο κράτη που συνδέονται με στενούς ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς.
Η Γερμανία θεωρείται ο «Γολιάθ» της αναμέτρησης. Παρ’ όλα αυτά, ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Γιόχαν Βάντεφουλ, έχει επιδοθεί σε εντατική εκστρατεία υπέρ της γερμανικής υποψηφιότητας, αντανακλώντας την επιθυμία του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς να εξασφαλίσει κάθε δυνατό μέσο ενίσχυσης της διεθνούς επιρροής της χώρας και της εξαγωγικής της οικονομίας.
Ο Βάντεφουλ μετέβη στη Νέα Υόρκη στα τέλη της περασμένης εβδομάδας για να προωθήσει την υποψηφιότητα της Γερμανίας.
«Όταν πρόκειται για παγκόσμιες κρίσεις, η Γερμανία θέλει να ασκεί την επιρροή της. Αυτό αρμόζει στην τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου», δήλωσε λίγο μετά την άφιξή του.
Η αυστριακή στρατηγική
Οι Αυστριακοί διπλωμάτες, από την πλευρά τους, προβάλλουν ως πλεονέκτημα το μικρότερο μέγεθος της χώρας τους.
«Ως μικρή χώρα που είναι αδέσμευτη και στρατιωτικά ουδέτερη, μπορούμε να διαδραματίσουμε έναν πολύ ιδιαίτερο ρόλο. Δεν πρόκειται για τα δικαιώματα των πολιτικών βαρέων βαρών, αλλά για την ισορροπία των δικαιωμάτων όλων των κρατών», δήλωσε στο Politico Αυστριακός διπλωμάτης υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Τόσο οι γερμανικές όσο και οι αυστριακές αρχές παραδέχονται ανοιχτά ότι έχουν καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για να υπερισχύσουν η μία της άλλης.
«Κάναμε ό,τι ήταν δυνατόν — τόσο ο ομοσπονδιακός υπουργός Εξωτερικών όσο και εγώ προσωπικά, μαζί με πολλούς συναδέλφους στο υπουργικό συμβούλιο — ώστε να εξασφαλίσουμε την έγκριση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ για μια μη μόνιμη έδρα», δήλωσε την Τρίτη στο Βερολίνο ο Μερτς, κατά τη διάρκεια κοινών δηλώσεων με τον Ούγγρο πρωθυπουργό Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος εξέφρασε τη στήριξή του στη γερμανική υποψηφιότητα.
Σύμφωνα με τον Αυστριακό διπλωμάτη, τόσο ο καγκελάριος όσο και ο υπουργός Εξωτερικών της Αυστρίας έχουν επίσης «κάνει τα πάντα» για να κερδίσουν τη μάχη.
Ο πρέσβης της Αυστρίας στον ΟΗΕ, Γκρέγκορ Κέσλερ, δήλωσε στην αυστριακή εφημερίδα Die Presse ότι στο παρασκήνιο εξελίσσεται μια ιδιαίτερα σκληρή διπλωματική αναμέτρηση.
«Γίνονται προσπάθειες να αλλάξουν ψήφοι και να αποσπαστούν υποστηρικτές. Ειδικά όταν προσπαθείς να καλύψεις έδαφος, μπορεί να πιέσεις περισσότερο για να ανατρέψεις υφιστάμενες συμφωνίες», ανέφερε.
Πιθανό πλήγμα για τον Μερτς
Αυστριακοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι η ουδετερότητα της χώρας και η μη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ της προσφέρουν πλεονέκτημα σε κράτη της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής.
Ένα ακόμη πλεονέκτημα για τη Βιέννη είναι ότι ξεκίνησε την εκστρατεία της για τη θητεία 2027-2028 αρκετά χρόνια πριν από τη Γερμανία. Ως αποτέλεσμα, θεωρεί πως έχει ρεαλιστικές πιθανότητες να επικρατήσει στην ψηφοφορία της Τετάρτης.
Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για τον Μερτς. Το Βερολίνο καταφέρνει εδώ και δεκαετίες να εξασφαλίζει μία θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας κάθε οκτώ χρόνια.
Μια ήττα από την Αυστρία θα συνιστούσε σημαντική διπλωματική αποτυχία και θα μπορούσε να πυροδοτήσει περαιτέρω εσωτερική κριτική προς τον ήδη αντιδημοφιλή και πολιτικά αποδυναμωμένο καγκελάριο, ο οποίος είχε υποσχεθεί την αποκατάσταση του ηγετικού ρόλου της Γερμανίας στην Ευρώπη.
Αυτό εξηγεί και την έντονη δραστηριότητα του Βάντεφουλ στη Νέα Υόρκη.
Σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις κινήσεις του, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών έχει συναντήσει από την Παρασκευή περίπου 80 υπουργούς ή πρεσβευτές στον ΟΗΕ. Παραμένει άγνωστο τι ανταλλάγματα ενδέχεται να προσφέρει. Σε αντίστοιχες περιπτώσεις, οι διπλωμάτες συχνά ανταλλάσσουν αμοιβαία υποστήριξη σε ψηφοφορίες.
Ως ένας από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες του ΟΗΕ με εκτεταμένη διεθνή παρουσία, η Γερμανία διαθέτει ενδεχομένως περισσότερα μέσα πίεσης από την Αυστρία.
Παράλληλα, ο Βάντεφουλ επιχείρησε να αξιοποιήσει και στοιχεία ήπιας ισχύος. Το βράδυ της Δευτέρας παρέθεσε δεξίωση στην πλατεία του ΟΗΕ με τζαζ μουσική, γερμανικά λουκάνικα και περίπτερο παγωτού.
Οι παράγοντες που μπορεί να κρίνουν την ψηφοφορία
Η ψηφοφορία των 191 κρατών-μελών θα διεξαχθεί σε διαδοχικούς γύρους έως ότου δύο χώρες συγκεντρώσουν την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων.
Η διαδικασία είναι μυστική, γεγονός που φαίνεται να εντείνει τον ανταγωνισμό, καθώς τόσο το Βερολίνο όσο και η Βιέννη εκτιμούν ότι μπορούν να επηρεάσουν ψήφους μέχρι την τελευταία στιγμή χωρίς πολιτικό κόστος για τους υποστηρικτές τους.
Μεταξύ των παραγόντων που ενδέχεται να επηρεάσουν το αποτέλεσμα συγκαταλέγονται οι επικριτικές δηλώσεις του Μερτς για το διεθνές δίκαιο κατά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, αλλά και η αντίληψη πολλών κρατών-μελών ότι η Γερμανία δεν έχει καταδικάσει επαρκώς το Ισραήλ για τις απώλειες αμάχων στη Γάζα και τον Λίβανο.
Ωστόσο, και η Αυστρία θεωρείται παραδοσιακά μία από τις πιο σταθερές ευρωπαϊκές υποστηρίκτριες του Ισραήλ.
Τις τελευταίες ημέρες, πάντως, ο Βάντεφουλ έχει υιοθετήσει αυστηρότερη στάση απέναντι στις ισραηλινές επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Σε ανακοίνωσή του την Κυριακή εξέφρασε «σοβαρή ανησυχία» για την προέλαση του ισραηλινού στρατού στο νότιο τμήμα της χώρας και κάλεσε το Ισραήλ να προστατεύσει αμάχους και πολιτικές υποδομές.
Την Τρίτη, δήλωσε επίσης ότι η Γερμανία θα είναι «υπέρμαχος του διεθνούς δικαίου».
«Δεν θέλετε δύο μικρές χώρες»
Την παραμονή της ψηφοφορίας, ο Βάντεφουλ προέβαλε ένα επιχείρημα που αναμένεται να προκαλέσει δυσφορία στη Βιέννη.
Όπως υποστήριξε, δεν θα ήταν επιθυμητό να εκπροσωπούνται στο Συμβούλιο Ασφαλείας δύο μικρές χώρες της ΕΕ, δηλαδή η Πορτογαλία και η Αυστρία, και συνεπώς η Γερμανία θα έπρεπε να καταλάβει τη δεύτερη έδρα.
«Για πολλές χώρες, μια υβριδική λύση ίσως είναι η ιδανική: μια μικρότερη ευρωπαϊκή χώρα και η Γερμανία στο Συμβούλιο Ασφαλείας», δήλωσε στους δημοσιογράφους έξω από την έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
cnn.gr
