Η ένταση στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου αναμένεται να κιμακωθεί τις επόμενες ημέρες, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν και το συνεχιζόμενο κλείσιμο των Στενών του Στενά του Ορμούζ προκαλούν σοβαρές αναταράξεις στην παραγωγή και τη μεταφορά αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Οι επιθέσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στο Ιράν κλιμακώνουν την ένταση, οδηγώντας σε ανησυχία για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου και πιθανές αυξήσεις τιμών.
Οι ανησυχίες για επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές αυξάνονται, ενώ οι προσπάθειες των ΗΠΑ να καθησυχάσουν την αγορά δεν αποτρέπουν τη διστακτικότητα των πλοιοκτητών.
Η ενεργειακή κρίση γίνεται αισθητή στην Ασία και την Ευρώπη, με τις χώρες να λαμβάνουν μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις και τις αυξήσεις τιμών.
Η κρίση συνεχίζεται, χωρίς άμεσα σημάδια αποκλιμάκωσης, και η παγκόσμια αγορά ενέργειας εισέρχεται σε περίοδο έντονης αστάθειας, παρά τις πιθανές παρακάμψεις παραγωγής.
Ήδη τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ έχουν αρχίσει να μειώνουν την παραγωγή τους, καθώς εξαντλούνται τα αποθέματα αποθήκευσης, ακολουθώντας το παράδειγμα του Ιράκ. Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται άμεσα με το γεγονός ότι πολλά πετρελαιοφόρα αποφεύγουν πλέον να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Η σύγκρουση κλιμακώθηκε μετά τις επιθέσεις που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά στόχων στο Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει πλέον την επέκταση των επιθέσεων σε νέους στόχους εντός της χώρας, προειδοποιώντας ότι οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν «μέχρι να παραδοθούν ή να καταρρεύσουν πλήρως».
Το πετρέλαιο πλησιάζει τα 100 δολάρια το βαρέλι
Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στους αναλυτές και στους traders της αγοράς ενέργειας, οι οποίοι προειδοποιούν ότι η τιμή του πετρελαίου πλησιάζει επικίνδυνα το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι. Το Brent σημείωσε άνοδο περίπου 30% μέσα σε μία εβδομάδα – τη μεγαλύτερη αύξηση των τελευταίων έξι ετών – πλησιάζοντας πλέον το συγκεκριμένο επίπεδο.
Άλλοι δείκτες που συνδέονται στενά με την περιοχή έχουν ήδη ξεπεράσει αυτό το όριο. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το αργό Murban του Αμπού Ντάμπι έκλεισαν στα 103 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αργό του Ομάν έφτασε τα 107 δολάρια. Παράλληλα, τα συμβόλαια πετρελαίου στο Shanghai International Energy Exchange διαμορφώθηκαν κοντά στα 109 δολάρια.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι κάθε επιπλέον ημέρα διαταραχών αυξάνει την πίεση στην αγορά, ενώ δεν αποκλείουν ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις βραχυπρόθεσμα.
Την ίδια στιγμή, αυξάνονται οι ανησυχίες για πιθανές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές. Στη Σαουδική Αραβία αναχαιτίστηκαν drones που κατευθύνονταν προς το πετρελαϊκό κοίτασμα Shaybah, δυναμικότητας περίπου ενός εκατομμυρίου βαρελιών ημερησίως, ενώ επιθέσεις καταγράφηκαν και στο Μπαχρέιν και στο Κατάρ.
Παρά τις προσπάθειες των Ηνωμένων Πολιτειών να καθησυχάσουν την αγορά – μεταξύ άλλων με πρόγραμμα θαλάσσιας ασφάλισης ύψους έως 20 δισ. δολαρίων για τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο – πολλοί πλοιοκτήτες παραμένουν διστακτικοί να στείλουν δεξαμενόπλοια στην περιοχή χωρίς ισχυρή στρατιωτική συνοδεία.
Που γίνεται αισθητή η ενεργειακή κρίση
Η ενεργειακή κρίση γίνεται ήδη αισθητή κυρίως στην Ασία, όπου πολλές οικονομίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής. Στην Ιαπωνία, η οποία εισάγει πάνω από το 90% του πετρελαίου της από την περιοχή, διυλιστήρια ζητούν να χρησιμοποιηθούν εθνικά στρατηγικά αποθέματα. Η Κίνα έχει περιορίσει τις εξαγωγές καυσίμων για να διατηρήσει επαρκή αποθέματα, ενώ η Νότια Κορέα εξετάζει ακόμη και την επαναφορά ανώτατου ορίου στις τιμές πετρελαίου για πρώτη φορά εδώ και τρεις δεκαετίες.
Παράλληλα, στην Ευρώπη καταγράφονται ήδη σημαντικές επιπτώσεις. Στη βορειοδυτική Ευρώπη η τιμή του καυσίμου αεροσκαφών εκτινάχθηκε σε ιστορικό υψηλό επίπεδο, ξεπερνώντας τα 1.500 δολάρια ανά τόνο, γεγονός που συνδέεται και με το ότι περίπου το 50% των εισαγωγών καυσίμων της Ευρωπαϊκή Ένωση διέρχεται συνήθως από τα Στενά του Ορμούζ.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το βασικό σενάριο προβλέπει τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες σοβαρών διαταραχών στην αγορά. Ωστόσο, σε περίπτωση που το μπλοκάρισμα των θαλάσσιων μεταφορών παραταθεί για τρεις μήνες, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτοξευθούν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα μέσα στο δεύτερο τρίμηνο του έτους.
Η κρίση, που βρίσκεται πλέον στην ένατη ημέρα της, δεν δείχνει σημάδια άμεσης αποκλιμάκωσης, με αποτέλεσμα ένα θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου να παραμένει ουσιαστικά κλειστό για τα εμπορικά πλοία. Παρότι περίπου το ένα τρίτο της παραγωγής της περιοχής μπορεί θεωρητικά να παρακαμφθεί, για παράδειγμα μέσω αγωγών προς την Ερυθρά Θάλασσα από τη Σαουδική Αραβία, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η παγκόσμια αγορά ενέργειας εισέρχεται σε μία περίοδο έντονης αστάθειας.
Bloomberg
