Μια από τις σημαντικότερες αλλαγές στην ελληνική δευτεροβάθμια εκπαίδευση των τελευταίων δεκαετιών περνά πλέον στην επόμενη και πιο κρίσιμη φάση.
Ο διάλογος για το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο ανοίγει έναν νέο κύκλο στη Βουλή, με την κυβέρνηση να αναζητά πολιτικές συγκλίσεις για ένα διαφορετικό μοντέλο Λυκείου, στο οποίο το βάρος δεν θα πέφτει αποκλειστικά σε μία τελική εξεταστική διαδικασία, αλλά στη συνολική εκπαιδευτική πορεία του μαθητή.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας, είναι να αποκτήσει η χώρα έναν τίτλο αποφοίτησης από το Λύκειο με μεγαλύτερη αξιοπιστία και συγκρισιμότητα, χωρίς όμως να μετατραπεί η τριετής φοίτηση σε μια διαρκή εξεταστική διαδικασία.
Η συζήτηση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη: δεν υπάρχει σήμερα οριστικό σύστημα υπολογισμού του Εθνικού Απολυτηρίου, δεν έχει αποφασιστεί εάν και σε ποιο βαθμό θα συνυπολογίζεται η Α΄ Λυκείου για την πρόσβαση στα ΑΕΙ, ούτε έχει ανακοινωθεί ο τελικός ρόλος των Πανελλαδικών. Αυτά είναι ορισμένα από τα βασικά ζητήματα, που θα πρέπει να κλείσουν μέσα από τον διάλογο και τη νομοθέτηση.
Υπενθυμίζεται, ότι για την αλλαγή αρχιτεκτονικής του Λυκείου και την εισαγωγή του Εθνικού Απολυτηρίου, που περνούν πλέον στην τελική φάση σχεδιασμού, εργάζεται εδώ και μήνες η Επιτροπή Σοφών αποτελούμενη από 106 μέλη, υπό τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Καθηγητή Μιχάλη Σφακιανάκη.
Έχοντας ολοκληρώσει σημαντικό μέρος της εργασίας της η Εθνική Επιτροπή και με ορίζοντα την 22α Σεπτεμβρίου - οπότε ανοίγει η δημόσια διαβούλευση για το Νέο Λύκειο - σήμερα, 9 Σεπτεμβρίου 2026, ο Εθνικός Διάλογος για την Παιδεία περνά στη Βουλή.
Η συζήτηση εκτιμάται πως θα επικεντρωθεί στη θεσμική αναμόρφωση του Λυκείου και στην εισαγωγή του Εθνικού Απολυτηρίου.
Στο πλαίσιο αυτής, αναμένεται να αναπτυχθούν τα πορίσματα των ομάδων εργασίας αναφορικά με τη συνολική μαθητική διαδρομή, το ρόλο της Τράπεζας Θεμάτων, το ψηφιακό μαθησιακό προφίλ, το νέο μηχανισμό αξιολόγησης καθώς και τη σύνδεση του Εθνικού Απολυτηρίου με τις Πανελλαδικές.
Θα αποτυπωθούν οι θέσεις των πολιτικών κομμάτων και το ερώτημα εάν μπορεί να διαμορφωθεί ένας κοινός τόπος για το νέο μοντέλο. Θα αναζητηθούν συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές αναφορικά με την ταυτότητα του νέου Λυκείου, το ρόλο του Εθνικού Απολυτηρίου, την αξιολόγηση των μαθητών καθώς και τη σύνδεση του απολυτηρίου με την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Αξίζει να αναφερθεί, ότι η κυβέρνηση έχει εξαρχής υπογραμμίσει ότι δεν επιδιώκει μια αλλαγή, που θα αιφνιδιάσει τους μαθητές, που ήδη φοιτούν στο Λύκειο.
Η Επιτροπή των 106 - Ποιοι σχεδιάζουν το νέο Λύκειο
Στον πυρήνα του εγχειρήματος βρίσκεται, όπως προαναφέρθηκε, η 106μελής Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου, με πρόεδρο τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλη Σφακιανάκη.
Η σύνθεση δεν περιορίζεται σε πανεπιστημιακούς αλλά περιλαμβάνει ανθρώπους από διαφορετικές βαθμίδες της εκπαίδευσης, από την πρωτοβάθμια έως την ανώτατη εκπαίδευση, με στόχο —όπως έχει εξηγηθεί από το υπουργείο— να συνδυαστούν διαφορετικές εμπειρίες και οπτικές.
Η συγκεκριμένη επιλογή έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς το υπουργείο δεν θέλει να αντιμετωπίσει το Εθνικό Απολυτήριο ως μια στενή τεχνική αλλαγή στους συντελεστές των εξετάσεων αλλά μία συνολική επανεξέταση του Λυκείου.
Εξαρχής, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογράμμισε ότι δεν επρόκειτο για ανακοίνωση ειλημμένων αποφάσεων αλλά για άνοιγμα μιας συζήτησης που, κατά την κυβερνητική άποψη, πρέπει να υπερβαίνει κυβερνητικές θητείες και κομματικούς κύκλους. Ο ίδιος έθεσε ως βασικό πρόβλημα το γεγονός ότι το Λύκειο έχει χάσει μεγάλο μέρος της αυτοτελούς εκπαιδευτικής του λειτουργίας και έχει μετατραπεί σε σημαντικό βαθμό σε προθάλαμο εισαγωγής στο πανεπιστήμιο.
Οι πέντε πυλώνες για το σχολείο του αύριο
Η εργασία της Επιτροπής οργανώθηκε σε πέντε βασικούς πυλώνες:
1. Εκπαιδευτικό περιεχόμενο: Εδώ εντάσσονται τα Προγράμματα Σπουδών, η γνώση, οι δεξιότητες, τα νέα γνωστικά αντικείμενα και η προσαρμογή του σχολείου στις απαιτήσεις της εποχής της Τεχνητής Νοημοσύνης.
2. Σχολική ζωή: Εκτός από το τί διδάσκεται, εξετάζεται και το πώς ζει ο μαθητής μέσα στο σχολείο, ποιες επιλογές έχει και κατά πόσο το Λύκειο μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματικός χώρος μάθησης και ανάπτυξης.
3. Εκπαιδευτικοί: Η επιμόρφωση, η επαγγελματική ανάπτυξη, ο ρόλος του εκπαιδευτικού και η ενδυνάμωσή του αποτελούν ξεχωριστό άξονα.
4. Υποδομές: Κτηριακές, ψηφιακές και εργαστηριακές υποδομές θεωρούνται αναπόσπαστο μέρος του νέου σχολείου.
5. Διακυβέρνηση: Το τελευταίο σκέλος αφορά στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί, διοικείται, αξιολογείται και λογοδοτεί το εκπαιδευτικό σύστημα.
Τι είναι στην πραγματικότητα το Εθνικό Απολυτήριο
Σήμερα το ελληνικό Λύκειο βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στη ‘σκιά’ των Πανελλαδικών.
Η Γ΄ Λυκείου λειτουργεί για μεγάλο μέρος των μαθητών ως προθάλαμος των εξετάσεων για την εισαγωγή στα ΑΕΙ, ενώ η επίδοση στο σχολείο και ο απολυτήριος τίτλος δεν έχουν τον ίδιο καθοριστικό ρόλο με την πανελλαδική επίδοση για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το Εθνικό Απολυτήριο επιχειρεί να αλλάξει αυτή τη σχέση.
Η φιλοσοφία που έχει παρουσιάσει το υπουργείο είναι να αποτυπώνεται με μεγαλύτερη ακρίβεια η συνολική μαθησιακή πορεία του μαθητή στο Λύκειο και όχι αποκλειστικά η επίδοσή του σε μία τελική εξεταστική διαδικασία.
Συγκεκριμένα, μέσα από το Νέο Λύκειο αναμένεται να ενισχυθεί η αξιοπιστία του απολυτηρίου, να υπάρχει μεγαλύτερη δικαιοσύνη και συγκρισιμότητα των επιδόσεων, να περιοριστεί η εξετασιοκεντρική πίεση, να ενισχυθεί η αξία του τίτλου του Λυκείου, να υπάρχουν περισσότερες μορφές αξιολόγησης και ισχυρότερη σύνδεση γνώσεων και δεξιοτήτων, να γίνεται συνολικά μεγαλύτερη αναγνώριση της συνολικής μαθητικής διαδρομής.
Με απλά λόγια, η βασική ιδέα είναι να μη μετρά μόνο το «τι έγραψε ο μαθητής σε μία ημέρα», αλλά και τι έμαθε, πώς προχώρησε και τι κατάφερε σε ολόκληρη την εκπαιδευτική του πορεία.
Σε επίρρωση των ανωτέρω, η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη έχει δηλώσει πως το Εθνικό Απολυτήριο δεν είναι ο τελικός στόχος αλλά εργαλείο για ένα καλύτερο σχολείο.
Ο στόχος είναι ένα Λύκειο που θα αναγνωρίζει τη συνολική προσπάθεια του μαθητή, θα επιβραβεύει τη συνέπεια και θα δίνει περισσότερες ευκαιρίες. Μάλιστα, η υπουργός έθεσε μία χαρακτηριστική διαφορά σε σχέση με την παραδοσιακή λογική των εξετάσεων: «Δεν υποσχόμαστε ένα ευκολότερο σχολείο. Υποσχόμαστε ένα δικαιότερο σχολείο».
Δεν καταργούνται άμεσα οι Πανελλαδικές
Μπορεί να έχει ανοίξει η συζήτηση για την κατάργηση των Πανελλαδικών εξετάσεων, υπό το πρίσμα των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, όπως περιγράφηκαν ανωτέρω, ωστόσο οι Πανελλαδικές δεν καταργούνται σήμερα.
Το Υπουργείο Παιδείας έχει ξεκαθαρίσει, ότι οι μαθητές που φοιτούν τώρα στο Λύκειο δεν επηρεάζονται από τον υπό διαμόρφωση σχεδιασμό. Παράλληλα, η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη έχει δηλώσει ότι το υφιστάμενο σύστημα των Πανελλαδικών είναι αξιόπιστο, αλλά έχει «αγγίξει τα όριά του», ενώ έχει εκφράσει την άποψη ότι θα μπορούσε μελλοντικά να καταργηθεί.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η σχέση των Πανελλαδικών με το Εθνικό Απολυτήριο αποτελεί ένα από τα κεντρικά ζητήματα που πρέπει να αποφασιστούν.
Το πιθανότερο σενάριο που εξετάζεται είναι μια σταδιακή μετάβαση, ώστε το νέο σύστημα να αποκτήσει αξιοπιστία και να δοκιμαστεί πριν αναλάβει πλήρως τον ρόλο που σήμερα έχουν οι Πανελλαδικές.
Πώς θα μετρούν οι βαθμοί των τριών τάξεων του Λυκείου
Η βαρύτητα των βαθμών από τις τρεις τάξεις του Λυκείου, παραμένει σε εκκρεμότητα. Αν και στη δημόσια συζήτηση έχει τεθεί η ιδέα ότι το Εθνικό Απολυτήριο θα πρέπει να αποτυπώνει τη συνολική πορεία του μαθητή στις τρεις τάξεις του Λυκείου, δεν έχει ακόμη αποφασιστεί ο ακριβής τρόπος υπολογισμού.
Ειδικότερα, δεν είναι γνωστό πώς θα προσμετράται η σχολική επίδοση και συγκεκριμένα, ποιο ποσοστό θα αντιστοιχεί στην Α΄ Λυκείου, ποιο στη Β΄, ποιο στη Γ΄, πόσο θα μετρούν οι ενδοσχολικές εξετάσεις, ποια μαθήματα θα έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα, πόσο βάρος θα έχει η Τράπεζα Θεμάτων, πως θα αξιολογούνται όχι μόνο οι γνώσεις αλλά και οι δεξιότητες των μαθητών, εάν θα υπάρχει κοινή πανελλαδική εξέταση σε συγκεκριμένα μαθήματα, ούτε εάν η βαθμολογία του Εθνικού Απολυτηρίου θα χρησιμοποιείται αυτούσια για την εισαγωγή στα ΑΕΙ.
Κατά συνέπεια, η βασική φιλοσοφία του νέου μοντέλου επικεντρώνεται στο να μετακινηθεί το κέντρο βάρους από την αποκλειστική εξέταση προς ένα πιο σύνθετο σύστημα αξιολόγησης, συμβαδίζοντας έτσι και με τη διεθνή συζήτηση.
Πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ για τα απολυτήρια της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δείχνει ότι τα διεθνή συστήματα χρησιμοποιούν έναν συνδυασμό εξετάσεων, εργασιών, projects, portfolios, πρακτικών δραστηριοτήτων και άλλων μορφών αξιολόγησης.
Παράλληλα, ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει ότι οι εξωτερικές εξετάσεις παραμένουν ιδιαίτερα σημαντικές σε πολλές χώρες, επειδή προσφέρουν ένα κοινό και αξιόπιστο μέτρο σύγκρισης μαθητών από διαφορετικά σχολεία και περιοχές. Σε κάθε περίπτωση, οι συγκεκριμένες λεπτομέρειες παραμένουν ανοικτές και θα αποτελέσουν αντικείμενο της δημόσιας διαβούλευσης και της τελικής νομοθέτησης.
Η Τράπεζα Θεμάτων και το Ψηφιακό Πιστοποιητικό
Η Τράπεζα Θεμάτων αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο του νέου συστήματος. Η λογική είναι να υπάρχει ένα κοινό σημείο αναφοράς για μαθητές διαφορετικών σχολείων και περιοχών και να περιορίζονται οι μεγάλες αποκλίσεις στον βαθμό δυσκολίας των εξετάσεων. Το υπουργείο έχει ανακοινώσει ότι θα επικαιροποιηθεί και θα εμπλουτιστεί με 2.500 θέματα, βασισμένα στα νέα Προγράμματα Σπουδών.
Ωστόσο, η Τράπεζα Θεμάτων από μόνη της δεν μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα αφού υπεισέρχερται και μία σειρά άλλων παραμέτρων: πόσα θέματα θα επιλέγονται, ποια θα είναι η αναλογία κοινών και σχολικά επιλεγμένων θεμάτων, ποιος θα διορθώνει, εάν θα υπάρχει εξωτερικός έλεγχος αλλά και πώς θα διασφαλίζεται ότι οι εξετάσεις αξιολογούν πραγματική κατανόηση και όχι αποστήθιση.
Προκειμένου, επομένως η Τράπεζα Θεμάτων να λειτουργήσει ως μηχανισμός κοινής αναφοράς και με γνώμονα την ενίσχυση της βαρύτητας του σχολικού απολυτηρίου, θα πρέπει να αναζητηθεί τρόπος να περιορίζονται οι μεγάλες αποκλίσεις στον βαθμό δυσκολίας και στη βαθμολόγηση μεταξύ σχολείων.
Για το σκοπό αυτό, εάν αυξηθεί η βαρύτητα των σχολικών βαθμών, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι αυτοί είναι συγκρίσιμοι. Γιατί ένας μαθητής σε ένα σχολείο μπορεί να έχει πάρει 18 με πολύ διαφορετικές απαιτήσεις από έναν μαθητή άλλου σχολείου. Άρα, ο σχεδιασμός δεν μπορεί να περιοριστεί στην αύξηση του βάρους των ενδοσχολικών βαθμών αλλά χρειάζεται ένα σύστημα διασφάλισης ποιότητας και εξωτερικού ελέγχου.
Στον σχεδιασμό του Νέου Λυκείου έχει, επίσης, ενταχθεί η ιδέα ενός ψηφιακού πιστοποιητικού, το οποίο θα μπορεί να αποτυπώνει στοιχεία της εκπαιδευτικής διαδρομής και των δεξιοτήτων του μαθητή. Ο ρόλος του θα είναι να αποτυπώνει ένα ευρύτερο σύνολο γνώσεων και δεξιοτήτων, σε μια εποχή όπου η αγορά εργασίας και η ανώτατη εκπαίδευση δεν αναζητούν μόνο απομνημονευμένη γνώση.
Κατά την παρουσίαση του ψηφιακού μαθησιακού προφίλ από τον πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής, Καθηγητή Μιχάλη Σφακιανάκη, η λογική είναι να μην καταγράφεται μόνο ένας βαθμός. Το προφίλ θα μπορεί να παρακολουθεί τη συνολική εκπαιδευτική εξέλιξη του παιδιού και να εμπλουτίζεται κατά τη διάρκεια της σχολικής του πορείας.
Ειδικότερα, θα μπορούσαν να αποτυπώνονται πιστοποιήσεις γνώσεων και δεξιοτήτων, γλωσσομάθεια, ψηφιακές δεξιότητες, αθλητικές διακρίσεις, συμμετοχή σε εθελοντικές δράσεις, δεξιότητες ζωής, συνεργασία, δημιουργικότητα, κριτική σκέψη, ενδιαφέροντα και κλίσεις. Παράλληλα, το προφίλ θα μπορούσε να συνδεθεί με επαγγελματικό προσανατολισμό και εξατομικευμένη συμβουλευτική, ώστε ο μαθητής να έχει καλύτερη εικόνα των δυνατοτήτων και των επιλογών του.
Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί το ποιος θα έχει πρόσβαση στο ψηφιακό μαθησιακό προφίλ. Η Επιτροπή έχει υπογραμμίσει ότι ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να σέβεται πλήρως την ιδιωτικότητα και την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Όμως, όσο περισσότερα στοιχεία συγκεντρώνονται σε έναν ψηφιακό φάκελο, τόσο σημαντικότερες γίνονται οι εγγυήσεις όσον αφορά στο ποιος καταχωρίζει την πληροφορία, ποιος τη βλέπει, πόσο καιρό διατηρείται, ποια δεδομένα είναι υποχρεωτικά, ποια είναι προαιρετικά ή εάν μπορούν να επηρεάσουν την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη στο νέο σχολείο
Στον ευρύτερο σχεδιασμό του «σχολείου του αύριο» η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί πλέον ξεχωριστό άξονα. Με δεδομένο ότι οι μαθητές ήδη χρησιμοποιούν AI, η στόχευση είναι να μάθουν να τη χρησιμοποιούν με τρόπο που ενισχύει και δεν αντικαθιστά την κριτική σκέψη.
Για το λόγο αυτό, τίθενται στο επίκεντρο η αξιολόγηση της αξιοπιστίας μιας πληροφορίας, η διασταύρωση απαντήσεων που παράγονται από συστήματα AI, η προστασία προσωπικών δεδομένων, η δημιουργική χρήση της τεχνολογίας, η κριτική σκέψη, η επίλυση προβλημάτων, η συνεργασία, η δημιουργικότητα και η προσαρμοστικότητα.
Η ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης
Ένας ακόμη πυλώνας της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης αφορά στη σχέση του Λυκείου με την επαγγελματική εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, με βάση την παραδοχή ότι η επιτυχία ενός μαθητή δεν μπορεί να ταυτίζεται αποκλειστικά με την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο.
Ειδικότερα, το νέο μοντέλο θέλει να ενισχύσει τις «πολλαπλές διαδρομές προς την επιτυχία», με μεγαλύτερη αναγνώριση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Όπως επισημαίνεται, η ανάγκη αυτή συνδέεται και το ευρύτερο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, δηλαδή την έλλειψη τεχνικών και επαγγελματικών δεξιοτήτων σε αρκετούς κλάδους.
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι τα συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης έχουν διπλό στόχο: να προετοιμάζουν όσους θέλουν να συνεχίσουν στην ανώτατη εκπαίδευση, αλλά και να προσφέρουν δεξιότητες που οδηγούν απευθείας στην αγορά εργασίας.
Ένα σχολείο για κάθε παιδί
Η διασφάλιση της ισότητας των ευκαιριών για όλους τους μαθητές, αποτελεί ένα ακόμη στόχο της μεταρρύθμισης. Συγκεκριμένα, καταβάλλεται προσπάθεια να περιοριστούν οι διαφορές ανάμεσα στα σχολεία της Αθήνας και της περιφέρειας, στα σχολεία μεγάλων αστικών κέντρων και απομακρυσμένων περιοχών, στους μαθητές διαφορετικών κοινωνικοοικονομικών προφίλ καθώς και στα παιδιά με διαφορετικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
Άλλωστε, όπως έχει ήδη καταγραφεί από τον ΟΟΣΑ, η υψηλή ιδιωτική δαπάνη για συμπληρωματική εκπαίδευση, όπως η φροντιστηριακή υποστήριξη, μπορεί να ενισχύσει τις ανισότητες στις εκπαιδευτικές ευκαιρίες.
Τι ισχύει στις άλλες χώρες
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι δεν υπάρχει ένα μοναδικό μοντέλο Εθνικού Απολυτηρίου.
Στη Φινλανδία, για παράδειγμα, η γενική ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση διαρκεί κατά μέσο όρο τρία χρόνια και οι μαθητές ολοκληρώνουν 150 credits. Στο τέλος υπάρχει εθνική εξέταση matriculation, η οποία αποτελεί την τελική αξιολόγηση της γενικής ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Παράλληλα, το σχολείο διαθέτει ευρύτερο πρόγραμμα σπουδών και δυνατότητες επιλογών.
Στην Αγγλία, αντίθετα, τα A-levels αποτελούν κυρίως διετείς, γνωστικά προσανατολισμένες qualifications, με σημαντικό ρόλο των εξετάσεων.
Ο ΟΟΣΑ, εξετάζοντας συνολικά 45 συστήματα πιστοποίησης της ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, διαπιστώνει ότι οι περισσότερες χώρες χρησιμοποιούν κάποια μορφή εξωτερικής εξέτασης. Οι εξωτερικές εξετάσεις λειτουργούν ως μηχανισμός αξιοπιστίας και σύγκρισης, ιδιαίτερα όταν ο τίτλος του σχολείου χρησιμοποιείται και για πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Αναφορικά με την Ελλάδα, είναι πλέον ξεκάθαρο κατά το σχεδιασμό του Νέου Λυκείου, ότι η μείωση της εξετασιοκεντρικής πίεσης δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη κατάργηση των κοινών εξετάσεων αλλά ότι οι εξετάσεις πρέπει να εντάσσονται σε ένα ευρύτερο και πιο αξιόπιστο σύστημα αξιολόγησης.
Ωστόσο, ελλοχεύει ο κίνδυνος την ώρα που επιχειρείται να μειωθεί η βαρύτητα της εξέτασης της Γ΄ Λυκείου και αρχίσουν να μετρούν περισσότερο οι βαθμοί της Α΄ και της Β΄ Λυκείου, αντί να υποχωρήσει η εξεταστική πίεση, να «απλωθεί» σε τρία χρόνια, διογκώνοντας έτσι το άγχος των μαθητών αντί να το κατευνάσει. Κεντρικό ζητούμενο, επομένως, είναι το νέο σύστημα να προσφέρει όντως περισσότερες ευκαιρίες στους μαθητές για να δείξουν τί γνωρίζουν και τί μπορούν να κάνουν, αντί να βρεθούν αντιμέτωποι με ένα νέο «μαραθώνιο βαθμών» από την Α΄ έως τη Γ΄ Λυκείου.
Η ενίσχυση των εκπαιδευτικών
Μέσα από τη δομή του Εθνικού Διαλόγου, προβλέπεται η επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών. Ο ρόλος τους στο πλαίσιο του νέου συστήματος αξιολόγησης, αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς απαιτούνται κοινά κριτήρια, νέα εργαλεία αξιολόγησης, αξιόπιστη Τράπεζα Θεμάτων, ψηφιακές υποδομές, μηχανισμοί ελέγχου της βαθμολογίας αλλά πάνω απ’όλα, εκπαιδευτικοί, που θα γνωρίζουν με ακρίβεια τι αλλάζει στην καθημερινή διδακτική πράξη.
Από το Νηπιαγωγείο έως το Λύκειο
Ο Εθνικός Διάλογος για την παιδεία διατρέχει όλες τις βαθμίδες ενώ γίνεται λόγος για ενιαία μαθησιακή διαδρομή από το Νηπιαγωγείο έως την αποφοίτηση από το Λύκειο.
Παράλληλα, το υπουργείο Παιδείας έχει διευρύνει τη συζήτηση για το «σχολείο του αύριο» σε τέσσερις βασικούς άξονες:
-Το σχολείο που εμπνέει – υποδομές και μαθησιακό περιβάλλον.
-Τη μάθηση που προετοιμάζει για το αύριο – προγράμματα σπουδών, δεξιότητες και Τεχνητή Νοημοσύνη.
-Τις πολλαπλές διαδρομές προς την επιτυχία – επαγγελματική εκπαίδευση, κατάρτιση και σύνδεση με την εργασία.
-Ένα σχολείο για κάθε παιδί – συμπερίληψη, εκπαιδευτικοί και ίσες ευκαιρίες.
Έτσι, το Εθνικό Απολυτήριο αποτελεί στην πραγματικότητα μόνο ένα κομμάτι μιας ευρύτερης προσπάθειας ανασχεδιασμού της εκπαιδευτικής διαδρομής.
Το χρονοδιάγραμμα μέχρι τη νομοθέτηση
Ο αρχικός σχεδιασμός του Εθνικού Διαλόγου προέβλεπε εργασία ομάδων, θεματικές συζητήσεις, δημόσια διαβούλευση και τελική έκθεση τον Οκτώβριο του 2026.
Σύμφωνα με το μέχρι σήμερα χρονοδιάγραμμα, έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 για τις προτάσεις της 106μελούς Επιτροπής.
Στις 12 Οκτωβρίου, μετά την πρώτη επεξεργασία σχολίων και προτάσεων θα υπάρχει μια πρώτη εικόνα των αποτελεσμάτων. Στις 31 Οκτωβρίου ολοκληρώνεται η δημόσια διαβούλευση. Μεταξύ 10–12 Νοεμβρίου, η Επιτροπή θα επεξεργαστεί τα αποτελέσματα της διαβούλευσης ενώ εντός του ίδιου μήνα, η Επιτροπή προγραμματίζεται να καταθέσει τις τελικές προτάσεις στην υπουργό Παιδείας.
Στο διάστημα Δεκεμβρίου 2026 και Ιανουαρίου 2027, προβλέπεται να είναι έτοιμο το σχέδιο νόμου για κατάθεση στη Βουλή.
Τέλος, αξίζει να τονιστεί, ότι το νέο σύστημα δεν θα αφορά τους σημερινούς μαθητές του Λυκείου αλλά τα μικρότερα παιδιά, που σήμερα βρίσκονται στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού ή στις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου.
protothema.gr
