Ο όρος συλλογική αναρχία ανήκει στο Mikhail Bakunin
Του Εμμανουήλ Ακουμιανάκη
Πολιτικού Επιστήμονα
E-mail: [email protected]
http://soixantedix.blogspot.com/
«Ένας χριστιανός μπορεί να είναι προφήτης, άγιος, παπάς, βασιλιάς, στρατηγός, υπουργός, ανώτερος δημόσιος υπάλληλος, εκπρόσωπος μιας οποιασδήποτε εξουσίας, χωροφύλακας, δήμιος, άρχοντας, εκμεταλλευτής αστός ή υποδουλωμένος προλετάριος, καταπιεστής ή καταπιεζόμενος, βασανιστής ή βασανιζόμενος, αφεντικό ή μισθωτός, δεν έχει όμως το δικαίωμα να πει ότι είναι άνθρωπος. Και αυτό γιατί ο άνθρωπος δε γίνεται πραγματικά άνθρωπος, παρά μόνο στο μέτρο που σέβεται και αγαπά την ανθρώπινη υπόσταση και την ελευθερία όλων και στο μέτρο που την ελευθερία του και την ανθρώπινή του υπόσταση τις σέβονται, τις αγαπούν, τις αναδεικνύουν και τις δημιουργούν όλοι οι άλλοι»
[Mikhail Bakunin, God and the State, 1871]
Ο όρος συλλογική αναρχία ανήκει στο Mikhail Bakunin (1814-1876). Κατά το Ρώσο συγγραφέα που θεωρείται «ο πατέρας του αναρχισμού», η συλλογική αναρχία δεν είναι άλλη από τον σοσιαλισμό, στα πλαίσια λειτουργίας του οποίου οι εργάτες διαχειρίζονται τα μέσα παραγωγής. Βασιζόταν στη δύναμη των φτωχών και των ζητιάνων με την έννοια ότι θεωρούσε ότι ήταν οι μόνοι που δεν είχαν μολυνθεί από τον παρασιτισμό της αστικής τάξης. Υποστήριζε την ισότητα και πολεμούσε τις ταξικές διακρίσεις. Αποδεχόταν τις οικονομικές αναλύσεις του Marx, αλλά άσκησε έντονη κριτική στην ιδέα της δικτατορίας του προλεταριάτου. Κι αυτό επειδή θεωρούσε ότι η εξουσία μπορεί να διαφθείρει ακόμη και τον πιο ένθερμο επαναστάτη. Γενικά ο Bakunin απέρριπτε οποιαδήποτε μορφή εξουσίας και αρχής.
Σήμερα στην πιο κρίσιμη καμπή της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας -η οποία κατά πολλούς έχει φτάσει στο τέλος της- πρέπει να αναλογιστούμε πως και γιατί φτάσαμε σε ένα πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό χρεοστάσιο. Γιατί περί αυτού πρόκειται. Οι «Αγανακτισμένοι» έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο της επικαιρότητας την πολιτική. Όλες οι συζητήσεις κινούνται στο τετράπτυχο: κράτος-πολίτης-εξουσία-οικονομία και όχι απαραίτητα με αυτή τη σειρά. Αυτό δεν είναι κακό υπό τη θέαση του προβληματισμού και της ωρίμανσης των πολιτών μιας χώρας που επί δεκαετίες ολόκληρες αρνούνταν να παραδεχτεί τα λάθη και τις παθογένειές της. Το παράδοξο είναι ότι ενώ έχει εμπεδωθεί η Δημοκρατία στη χώρα μας με την καθοριστική συμβολή της Μεταπολίτευσης, η ίδια η Μεταπολίτευση -συνολικά κρινόμενη- έχει αποτύχει.
Το σύστημα αναπαράγεται ανορθόδοξα, απρογραμμάτιστα και ανερμάτιστα και ως εκ τούτου οδηγείται σε μια απαξίωση, που προβληματίζει τους σοβαρούς ανθρώπους αυτής της χώρας. Το έρμα που διαθέτουν τα πολιτικά κόμματα έχει μειωθεί στο ελάχιστο, προκειμένου αυτά να κρατηθούν στην επιφάνεια και να επιπλεύσουν. Η ειρηνική «συλλογική αναρχία» δεν μπορεί να διωχθεί ποινικά, γιατί σύμφωνα με το ισχύον Σύνταγμα , διώκεται η πράξη και όχι το φρόνημα. Ο κόσμος είναι άδικος από τη γένεσή του και πάντα ο ισχυρός είχε τη δύναμη να μετατρέπει τη βούλησή του σε νόμο και την εξουσία του σε καθήκον.
Πρέπει να γίνει σαφές ότι ο εκλογικός αυτοκτονικός ιδεασμός που έχει καρφωθεί στο μυαλό ορισμένων δεν αποτελεί πανάκεια στη σημερινή συγκυρία. Η εθνική συνεννόηση αποτελεί υποχρέωση ύψιστης εθνικής σημασίας. Τα εξώδικα, παρόλο που τρομάζουν, δεν πρέπει να πτοούν. Παρά ταύτα δεν υπάρχει το «δια ταύτα». Δηλαδή, το ταμειακό κενό της χώρας συνδυαζόμενο με ένα πρωτοφανές πολιτικό κενό και έλλειμμα νομιμοποίησης, είναι μια βραδυφλεγής βόμβα στα θεμέλια της ίδιας της Δημοκρατίας. Ότι κι αν είναι όμως εκείνο που μας «τρώει», εμείς δεν πρέπει να το αφήσουμε να «χορτάσει». Γιατί αλλιώς, η «μούντζα της πλατείας» μας αξίζει, τους αξίζει και την αξίζουμε.
