Πολλές φορές, αρκετοί από εμάς αναθεματίζουμε αυτούς που «λερώνουν» τοίχους
Του Νίκου Πολιουδάκη
Πτυχιούχου Επικοινωνίας & ΜΜΕ
Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
krihtikos.blogspot.com
Πολλές φορές, αρκετοί από εμάς αναθεματίζουμε αυτούς που «λερώνουν» τοίχους και διάφορα σημεία του Ρεθύμνου με συνθήματα, γκράφιτι και ακαταλαβίστικες υπογραφές και μουτζούρες, χαλώντας την αισθητική της πόλης μας. Σίγουρα έχουν δίκιο όσοι διαμαρτύρονται, όταν γράφεται το οτιδήποτε σε μαγαζιά ή σπίτια ιδιωτών. Ωστόσο, κάποια από τα γραφόμενα σε σημεία της πόλης, ξεκάθαρα και αλληγορικά, λένε πικρές αλήθειες. Πραγματοποιώντας μια περιοδεία σε δρόμους της πόλης μας, αποθανατίσαμε τέσσερα «δυνατά» μηνύματα, που κοσμούν δημόσια σημεία και είναι επίκαιρα όσο ποτέ. Γιατί μην ξεχνάμε ότι «ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία, κάποιος την έγραψε στον τοίχο με μπογιά» (στίχοι: Κ. Μητροπούλου, μουσική: Μ. Λοΐζος).
Το σύνθημα «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΦΥΛΑΚΙΣΗ ΣΤΑ 18 ΑΡΧΙΖΟΥΝ ΤΑ ΙΣΟΒΙΑ», με την υπογραφή «Antifa» (ελληνικό αναρχικό-αντιεξουσιαστικό-αυτόνομο κίνημα), φιλοξενείται στον τοίχο του 1ου Λυκείου Ρεθύμνου, στην οδό Μοάτσου. Το σύνθημα αυτό κατακρίνει το σύστημα παιδείας στη χώρα μας και το «μετά». Αν στο δημοτικό, πλάθονται χαρακτήρες και συμπεριφορές συνοδευτικά με τις πρώτες παρεχόμενες γνώσεις, στο λύκειο διαμορφώνονται μαθητές-ρομπότ, όπως επιτάσσουν η παπαγαλία της ανάγνωσης, οι υψηλές για τη μαθητική ηλικία απαιτήσεις και η συνεπαγόμενη στους μαθητές πίεση. Οι γονείς, μη έχοντας εμπιστοσύνη στο δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης, σπαταλούν πακτωλό χρημάτων σε ιδιωτικά φροντιστήρια για την εξασφάλιση(;) της εισαγωγής των παιδιών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η γνώση αντιμετωπίζεται ως το επιφανειακό πασάλειμμα, που αποτελεί αυτοσκοπό για τη συνέχιση της επιμόρφωσης σε ανώτερο και ανώτατο επίπεδο. Τα πράγματα ωστόσο, όσον αφορά την παροχή γνώσης, καλυτερεύουν στην μετά το σχολείο εποχή λόγω διαφορετικού τρόπου μετάδοσης της γνώσης και σταδιακής ωρίμανσης των πρώην μαθητών και νυν φοιτητών. Τα πτυχία εύκολα ή δύσκολα αποκτούνται, όμως η ανεργία καλπάζει στις ηλικίες 18-25 και η ποινή των «ισοβίων», αρχίζει να εκτίεται για κάποιους. Διότι η ίδια η ζωή είναι σχολείο.
Ως συνέχεια του πρώτου συνθήματος και νότα αισιοδοξίας έρχεται το «ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΖΗΤΑΕΙ ΠΟΛΛΑ ΑΛΛΑ ΤΟΥ ΔΙΝΩ ΤΑ ΔΙΠΛΑ», που μπορεί να διαβάσει κανείς στην γεμάτη γκράφιτι δυτική στοά εξόδου από την πλατεία Μικρασιατών στην παλιά πόλη. Ένα στιχάκι γραμμένο από νέους για νέους. Μπορεί τα «ισόβια» για πολλούς να έχουν ξεκινήσει και τα όνειρα να μοιάζουν μακρινά και απραγματοποίητα, ωστόσο το μήνυμα του τοίχου προτρέπει κανέναν να μην απογοητεύεται και να δίνει και τα «διπλά» αν χρειαστεί, προκειμένου για την πραγματοποίηση των προσδοκιών του. Κι αν ακόμα μοιάζουν όλα μάταια και άφταστα στο σήμερα που δεν ορίσαμε εμείς να ζούμε, αλλά και το αβέβαιο αύριο, αξίζει να θυμάται κανείς την περιβόητη φράση του Ν. Καζαντζάκη στην «Αναφορά στον Γκρέκο»: «Φτάσε όπου δεν μπορείς!».
Σε ένα κάδο ανακύκλωσης στην παραλία λίγο πριν τη μαρίνα συναντήσαμε το «Γιατί τα πουλιά χτίζουν ελεύθερα φωλιά στα δέντρα κι εμείς χρειαζόμαστε άδειες και αυθαίρετα?». Ένα σύνθημα που αναφέρεται στους περιορισμούς, που έχει επιβάλλει η ασύδοτη γραφειοκρατική κρατική μηχανή, με παράδειγμα την αναφορά στις άδειες οικοδόμησης και στα αυθαίρετα. Ο κοινωνιολόγος Μαξ Βέμπερ, ο οποίος έχει ορίσει τα χαρακτηριστικά γραφειοκρατικού τύπου οργάνωσης, πίστευε ότι «κάθε γραφειοκρατία έχει καθήκον να είναι αντικειμενική και ουδέτερη και να υπηρετεί την κοινωνία. Η γραφειοκρατία δεν είναι αρνητικό φαινόμενο, αλλά αντίθετα εξασφαλίζει την αμεροληψία, την ισοτιμία, την συνέπεια και την συνέχεια του Κράτους, στις σχέσεις του με του πολίτες, αλλά και την κατεύθυνση της πολιτικής που ακολουθεί» (www.aode.gr). Πράγματα, δηλαδή που χαρακτηρίζουν τυπικά και νομοθετικά τη σημερινή γραφειοκρατία, με τη διαφορά ότι η αμεροληψία καταπατείται, η ισοτιμία δε ισχύει για όλους και στις περισσότερες περιπτώσεις η γραφειοκρατία δεν υπηρετεί, αλλά βάζει φραγμούς στην εξυπηρέτηση των πολιτών με την κωλυσιεργία, αλλά και την ελλιπή ενημέρωση του κοινού. Αντιθέτως, κάποιοι προσπερνούν την «κουραστική» γραφειοκρατία, λαδώνοντας ή έχοντας «δόντι». Ποιος μπορεί να ξεχάσει τους επίορκους εφοριακούς και μύριες άλλες «κάτω από το τραπέζι» υποθέσεις; Κανείς…
Τέταρτο και τελευταίο σύνθημα, που αποτέλεσε και το έναυσμα για τη βόλτα και την απαθανάτιση και άλλων μέσα στο Ρέθυμνο, ήταν το εξής: «ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΕ ΣΚΕΨΕΙΣ». Το σύνθημα ήταν γραμμένο σε φράχτη που περικλείει κάδο απορριμμάτων στην παραλία, μια φράση που μπορεί να δει κανείς ερχόμενος προς Ρέθυμνο. Το γράψιμο των δύο αυτών λέξεων έξω από τον κάδο ήταν πολύ εύστοχο, αντικατοπτρίζοντας τη σημερινή καταναλωτική κουλτούρα, που συνέβαλε στη δυσμενή κατάσταση παγκοσμίως, εθνικά και τοπικά. Ο κόσμος έμαθε -ή καλύτερα του έμαθαν- να απολαμβάνει μόνο υλικές απολαύσεις, παραμερίζοντας ιδέες και σκέψεις ουσιαστικές, που θα αντιμετώπιζαν το «εγώ» ως ένα κομμάτι, ένα υποσύνολο που απαρτίζει με άλλα «εγώ» μια κοινωνία συλλογικότητας. Ο κόσμος αφέθηκε στις ψευδανάγκες της τεχνολογικής εξέλιξης, σε ρούχα φίρμας και στο fast food. Κι αν αυτά είναι οι συνέπειες της παγκοσμιοποίησης, το διαχρονικό ελληνικό πελατειακό σύστημα, στερούμενο ιδεών και αξιών, συνετέλεσε στον άκρατο ατομικισμό και την επικράτηση της νοοτροπίας του «να μπει το παιδί μου στο δημόσιο με κάθε τρόπο». Δυστυχώς, δεν καταναλώνουμε σκέψεις για το πώς θα φτιάξουμε το μέλλον, αλλά πεπαλαιωμένα και αρνητικά στερεότυπα. Τα οποία συνέβαλαν στο σημερινό χάλι και το αβέβαιο αύριο. Διότι χωρίς τελευταίας τεχνολογίας κινητό, Home cinema, ακριβά ρούχα, ακριβό αυτοκίνητο και fast food ζεις. Χωρίς δουλειά και χωρίς κανονικό φαγητό δεν μπορείς να ζήσεις.
Υ.Γ.: Οι ερμηνείες των συνθημάτων είναι καθαρά υποκειμενικές, στα επίπεδα της υγιούς λογικής. Επιδέχονται πολλών άλλων ερμηνειών, που δεν είναι δυνατόν να αποτυπωθούν εδώ. Διαβάστε τα συνθήματα, προβληματιστείτε και δώστε τη δική σας ερμηνεία. Καταναλώστε σκέψεις…
