Όταν ο ιδιοφυής φυσικός Σάμιουελ Μορς έστελνε με τον τηλέγραφό του
ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΑΙΡΙΚΑ
Γιώργος Φρυγανάκης
Όταν ο ιδιοφυής φυσικός Σάμιουελ Μορς έστελνε με τον τηλέγραφό του το 1844 το πρώτο τηλεγράφημα από την Ουάσιγκτον στη Βαλτιμόρη, πού να το φανταζόταν ότι η εφεύρεσή του αυτή θα οδηγούσε μετά από δύο δεκαετίες, στην ίδρυση στο Παρίσι της Παγκόσμιας Τηλεγραφικής Ένωσης, γνωστής σήμερα ως Παγκόσμιας Τηλεπικοινωνιακής Ένωσης!...
Όταν, πάλι, ιδρυόταν ο Οργανισμός αυτός, στις 17 Μαΐου 1865, πού να φανταζόταν κανείς ότι ενάμιση αιώνα μετά. οι τηλεπικοινωνίες θα μετέτρεπαν τον κόσμο σε ένα «οικουμενικό χωριό» ή σε μια «οικουμενική γειτονιά», ικανοποιώντας με «φανταστικό» τρόπο δύο από τις πιο βασικές ανάγκες του ανθρώπου, για επικοινωνία και πληροφόρηση.
Η ημερομηνία αυτή, φωτισμένη αναδρομικά, καθιερώθηκε να εορτάζεται ως η Παγκόσμια Ημέρα των Τηλεπικοινωνιών και της Κοινωνίας της Πληροφορίας1.
Δεν μπορεί, βέβαια, να αρνηθεί κανείς ότι τα μέσα τηλεπικοινωνίας και πληροφόρησης, από το σταθερό τηλέφωνο, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση έως τα κινητά τηλέφωνα και το Internet, έχουν αλλάξει τον κόσμο σε όλους τους τομείς: στην εκπαίδευση (και κυρίως την «εξ’αποστάσεως» και τη «δια βίου»), την εργασία, την υγεία, την καθημερινή ζωή, την κοινωνικοποίηση ή την ψυχαγωγία∙ ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος τους για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, όπως των συστημάτων αυτόματης ανάγνωσης ψηφιακών βιβλίων, των ομιλούντων συστημάτων πλοήγησης τυφλών ή των υπολογιστών που ελέγχονται με τα μάτια ή τη σκέψη∙ ότι οι τηλεφωνικές συμβουλευτικές γραμμές για την ψυχοκοινωνική υγεία του παιδιού και του εφήβου κάνουν θαύματα∙ ότι ο ρόλος που παίζει στην επικοινωνία και κινητοποίηση των σύγχρονων νέων είναι καθοριστικός (Βλέπε ρόλο διαδικτύου στην «Αραβική άνοιξη» των ημερών ).
Απ’ την άλλη, όμως, προκύπτουν πολλά εύλογα ερωτήματα, όπως: Πόσο είναι φιλικά τα μέσα αυτά προς το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία; Πόσο είναι ευάλωτα στην υποκλοπή και την παραβίαση προσωπικών δεδομένων; Πόσο τροφοδοτούν τον αθέμιτο ανταγωνισμό στην τηλεπικοινωνιακή και καταναλωτική αγορά; Πόσο συμβάλλουν στην ουσιαστική αντιμετώπιση της εσωτερικής μοναξιάς; Πόσο είναι υπεύθυνα για την παθητικοποίηση του πολίτη; Πόσο επικίνδυνη είναι η ανεξέλεγκτη χρήση τους από τις μικρές ηλικίες; Πόσο επικίνδυνα εργαλεία χειραγώγησης γίνονται στα χέρια της ιδεολογικής και οικονομικής προπαγάνδας; Πόσο η νέα γενιά εξοπλίζεται με τα κατάλληλα εφόδια για την καλή χρήση των μέσων επικοινωνίας αλλά και για την αντιμετώπιση του καταιγισμού πληροφόρησης, που συχνά κάνει την τρίχα τριχιά και την τριχιά τρίχα;
Οι «επίσημες» απαντήσεις που δίνονται συνήθως σε πολλά από τα ερωτήματα αυτά είναι «ήξεις αφήξεις» και τα μέτρα που εφαρμόζονται ελλειμματικά για ευνόητους λόγους…
Ο φετινός εορτασμός της Ημέρας των Τηλεπικοινωνιών και της Κοινωνίας της Πληροφορίας γίνεται εν μέσω πλήρους…ανθοφορίας. Ένα από τα «άνθη του κακού», που προκάλεσε…αλλεργικό σοκ το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, είναι το δημοσίευμα - προβοκάτσια του γερμανικού περιοδικού «Ντερ Σπίγκελ», σύμφωνα με το οποίο η Ελλάδα στο «µυστικό ραντεβού» του Λουξεμβούργου συζήτησε την έξοδό της από το ευρώ και την επάνοδό της στη δραχμή. Στη χειραγώγηση της αγοράς, όπως φαίνεται, στόχευε και το e-mail που στάλθηκε στις 20 Απριλίου 2011 από το Λονδίνο, το οποίο προέβλεπε αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους μέσα στις γιορτές του Πάσχα και τώρα παραπέμπεται στη δικαιοσύνη ως ηλεκτρονικό έγκλημα. Εξάλλου, «πρόστιμο, σε εταιρεία με έδρα τη Γερμανία, που “ψάρευε” στην Ελλάδα ανυποψίαστους χρήστες κινητής τηλεφωνίας και τους “φούσκωνε” τους μηνιαίους λογαριασμούς, επέβαλε χτες η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων». 2
Τέλος, όσο κι αν…περί άλλων τυρβάζουν, το σκάνδαλο της -εορτάζουσας κατά τ’ άλλα- Ζήμενς, παρά τα όποια…αποσμητικά, εξακολουθεί να…λούζει τη γιορτή με την κακοσμία του! Άλλο αν οι μύτες μας συν-ήθισαν, με τη συμ-βολή βέβαια και των μαζοχιστικών ιδεολογημάτων περί καθολικής και ισοπεδωτικής συν-ενοχής για την κρίση που προσπάθησαν να μας υποβάλουν ή να μας επιβάλουν τηλεπικοινωνιακά…
1. Η 17η Μαΐου είχε καθιερωθεί ως Ημέρα των Τηλεπικοινωνιών το 1969. Το 2006 η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών υιοθέτησε τη 17η Μαΐου και ως ημέρα εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας για την Κοινωνία της Πληροφορίας. Από τότε ο εορτασμός είναι διπλός.
2. Τα Νέα, 10.5.2011
