Τι ήταν αυτό το «Δεν πάει άλλο»

Του Μανώλη Σκαρσουλή

Τι ήταν αυτό το «Δεν πάει άλλο» που μας οδήγησε στο αδιέξοδο του σημερινού «Και μη παρέκει;» .  Ποια υλικά της ζωής μας σωρεύτηκαν στη μέση του δρόμου και μας τον έκοψαν στα δύο;

Μήπως φταίει ο φθόνος, η αντιζηλία για την ηλιόλουστη ανεμελιά μας; Μήπως ζήλεψαν κάποιοι τα αυθαίρετά μας, τη μόνη συστηματική παραγωγή που είχε αυτός ο τόπος τα τελευταία τριάντα χρόνια; Μήπως ζήλεψαν την ελευθερία των πολιτικών μας, οι οποίοι δικαιούνται να λένε ό,τι θέλουν, όπως το θέλουν, παραγνωρίζοντας και τους κανόνες της πραγματικότητας και τους κανόνες της ελληνικής γλώσσας; Μήπως πάσχουμε από υπερπαραγωγή διάνοιας, όλη αυτή τη διάνοια που μεταδίδουν τα πανεπιστημιακά μας ιδρύματα; - ανάμεσα τους αποφοίτους τους, όπως πληροφορήθηκα προσφάτως, κυκλοφορούν και περίπου 3.500 θεατρολόγοι, οι οποίοι δυστυχώς παραμένουν  ανεκμετάλλευτοι.  Μήπως οφείλεται στο ατίθασον του ήθους μας, στον αδούλωτο χαρακτήρα μας, στη «μαγκιά» μας-λέξη μη μεταφράσιμη σε άλλη γλώσσα, δηλούσα κατά συνέπεια την ιδιαιτερότητά του Έλληνος και της Ελλάδας του; Από τι είναι φτιαγμένη αυτή η ιδιαιτερότητα λοιπόν, η οποία αφού άλωσε τα ήθη μας, τη συμπεριφορά μας, αφού κατέστρεψε το τοπίο μας και διέλυσε ως και τη γλώσσα που μιλάμε, τώρα διαλύεται στις ίδιες τις τοξίνες της;

Μήπως ήταν ο μύθος που στήριξε το οικοδόμημα της πρωτογενούς μας ασυνειδησίας; Μήπως ήταν η παραμυθία η οποία μας επέτρεπε να αισθανόμαστε πρωταγωνιστές ενώ ήμασταν απλώς κομπάρσοι; Γαλουγηθή-καμε όλοι στη θαλπωρή του  και μπήκαμε στον σύγχρονο κόσμο με την αυτοπεποίθηση της ιδιαιτερότητάς μας, χωρίς ποτέ, εννοείται, να αναρωτηθούμε το πόθεν έσχες της, χωρίς ποτέ να οργανώσουμε τη σκέψη που θα την περιέγραφε, χωρίς ποτέ να φτιάξουμε τα έργα που θα τη δικαίωναν,

Και τώρα που μας πρόδωσε, βυθιζόμαστε μέρα με τη μέρα αύτανδροι στην πιο βαθειά κατάθλιψη, στην αλληλοκαταγγελία, στον αλληλοσπαραγμό της επιβίωσης, σ’ ένα πόλεμο που δεν είναι καν εμφύλιος, είναι πόλεμος όλων εναντίον όλων.

Δεν χωράει αμφιβολία πως στην βαθειά κατάθλιψη που έχομε περιέλθει σημαντικό ρόλο έχει παίξει η Ε.Ε. με την μπακαλίστικη διαχείριση της Ελληνικής Κρίσης και την πολιτική που επέδειξε κατώτερης των περιστάσεων. Η προσπάθεια οργάνωσης της πολιτικής ένωσης χωρίς πολιτικό όραμα δεν μπορεί παρά να παράγει απλούς διαχειριστές. Η κάτω του μετρίου ρητορική ενός πολιτικού ενός πολιτισμού ο οποίος ενοχοποιείται για το αίσθημα υπεροχής  που κάποτε τον διακατείχε, άρα για τον ίδιο του τον εαυτό, και αρκείται στα υποκατάστατα του σεβασμού του «άλλου» - που τον σέβεσαι μόνο επειδή είναι «άλλος», άρα δεν τον σέβεσαι – και στην σχετικοποίηση κάθε δυνατής αξίας, δεν μπορεί παρά να οδηγήσει στην ισοπέδωση κάθε δυναμικής.

Δεν χωράει αμφιβολία πως το έλλειμμα αυτό επηρεάζει και την ελληνική πολιτική σκηνή, η οποία από συστάσεώς της υπήρξε ετερόφωτη.

Στον τρόπο όμως με τον οποίο αυτή η κρίση φτάνει ως τα μέρη μας παρεμβαίνει και η παράμετρος της ιδιαιτερότητάς μας. Εμείς ποια παιδεία διδαχτήκαμε; Ποια παιδεία επεξεργάστηκε την «ιδιαιτερότητά» μας ώστε να της επιτρέψει να βρει κι αυτή τη θέση της στη μεγάλη σύνθεση;