Είναι λογικό, σαν σύγχρονοι Έλληνες,
Του Αετού Χρίστου Τζιφάκι
Είναι λογικό, σαν σύγχρονοι Έλληνες, να μας προβληματίζει αυτό το νέο φρούτο που λέγεται «Παγκοσμιοποίηση», και η πιθανή επίδρασή του, στη ράτσα μας.
Θυμάμαι, στα δύσκολα χρόνια της δεκαετίας του 1940, η νεανική μου προσμονή ήταν να γεμίσει ένα πιάτο ζεστό φαγητό, αφού το «στομαχικό» κενό έπρεπε να καλυφθεί, γιατί έτσι πρόσταζε η συνηθέστατη αυτή βιολογική ανάγκη.
Παράλληλα, αντιμετώπιζα με εξαιρετική χαρά την προοπτική ενός καινούριου ζευγαριού παπουτσιών, αφού η προστασία από τις καιρικές συνθήκες, μερικές φορές, συμπορευόταν με την προστασία από τα βόλια του κατακτητή, που, ευτυχώς, διώχθηκε σύντομα από το νησί μου.
Σιγά – σιγά έζησα την κοινωνία της πατρίδας μου να αλλάζει, να βελτιώνεται και οι παιδικές μου προσμονές να είναι καθημερινές οικογενειακές ανάγκες που τελικά έγιναν ασυνείδητες ενέργειες.
Το τηλέφωνο, το αυτοκίνητο, η τηλεόραση, η κίνηση με το αεροπλάνο και τόσα άλλα επιτεύγματα της τεχνολογικής προόδου μ’ έβρισκαν στο διάβα της ζωής μου, κι είχα την τύχη αλλά και την ατυχία να ζήσω ένα παγκόσμιο πόλεμο, ν’ ακούσω για δύο πυρηνικές εκρήξεις, να ζήσω τις πιο δύσκολες στιγμές στην μεταπολεμική ιστορία της πατρίδας μου, να παρακολουθήσω τις αντίστοιχες διεθνείς ανακατατάξεις, αλλά και να δω τον άνθρωπο να περπατάει στο διάστημα, να πατάει στο φεγγάρι, να ζήσω την αλλαγή της χιλιετίας.
Άκουσα για καπιταλισμούς, σοσιαλισμούς, κομουνισμούς κι άλλους «ισμούς».
Όμως, τώρα αισθάνομαι μπερδεμένος, αφού στο λεξικό μου προστέθηκε κι ένας άλλος όρος, «παγκοσμιοποίηση».
Ακούω καλά και κακά. Διαβάζω για διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες, αλλά και για τα αγαθά της.
Ανάλογα από το πρίσμα που καθένας την βλέπει, φαίνεται να παίρνει και διαφορετική μορφή και να έχει διαφορετικό περιεχόμενο.
Μέχρι προ τινος, μέχρι δηλαδή να μπει αυτή η λέξη σε καθημερινή χρήση, μέχρι να δαιμονοποιηθεί ή να αποτελέσει την πανάκεια κάθε κακού, ήξερα σαν Έλληνας διάφορα πράγματα.
Π.χ. έμαθα ότι ο Έλληνας τα τελευταία 4000 χρόνια δεν μπόρεσε να ζήσει, να αναπτυχθεί και να μεγαλουργήσει παρά σε παγκόσμιο περιβάλλον, αφού ο ζωτικός του χώρος ήταν φτωχός, ορεινός και χωρίς προοπτικές.
Έτσι, αφού είχε την θάλασσα, έφτιαξε πλοία και μ’ αυτά κυρίεψε τον κόσμο, πάντα τηρουμένων των αναλογιών.
Τα πλεούμενά του μετάφεραν αγαθά και πολιτισμό στην Οικουμένη.
Αποίκησε στ’ Ανατολικά και Δυτικά του και μετά εκστράτευσε για να συγκρουστεί με αυτούς που χρόνια απειλούσαν τις αξίες της προόδου και της δημοκρατίας, που ο ίδιος επινόησε και έκαμε βίωμά του.
Μετέφερε πολιτισμό, που ο ίδιος παρήγαγε συνεχώς, αδιάλειπτα και διαχρονικά.
Μέχρι σήμερα, ο Έλληνας διατηρεί συνέχεια τα πρωτεία της ναυτικής οικονομίας του πλανήτη.
Έμαθα ακόμα, ότι ο Χριστιανισμός βγήκε από τα στενά πλαίσια της Ιουδαίας και έγινε θρησκεία με παγκόσμια επιρροή, μόνο αφού χρησιμοποίησε το γλωσσικό και γενικότερα πνευματικό όχημα του Ελληνισμού.
Σαν σύγχρονος Έλληνας, μαθαίνω τώρα ότι αυτού του είδους το παγκόσμιο δι-εθνικό αλισβερίσι των λαών που εξελισσόταν μέσα από το εμπόριο, την συνάφεια των πολιτισμών, την διάδοση της γνώσης, εδώ και χιλιάδες χρόνια, ονομάζεται τώρα παγκοσμιοποίηση.
Μαθαίνω ότι στον νέο όρο περιλαμβάνεται μια παγκόσμια κληρονομιά αλληλεπίδρασης λαών και πολιτισμών
Η μάθηση αυτή με οδηγεί στην διαπίστωση ότι δεν έμαθα δα και κάτι νέο.
Μπροστά στο νέο φαινόμενο υπάρχουν υπέρμαχοι και κατήγοροι.
Είναι όμως βέβαιο, ένα πράγμα.
Ότι η αλήθεια, όπως πάντα, βρίσκεται στη μέση.
Η αρετή είναι απόλυτη αξία και γι αυτό Παγκόσμια.
Άρα, ούτε το φαινόμενο της Παγκοσμιοποίησης είναι νέο.
Τι απομένει λοιπόν;; Απομένει να προβληματιστώ στο περιεχόμενο της έννοιας.
Αν επί παραδείγματι, η μεγάλη Τεχνολογική επανάσταση, που και αυτή είναι συνέπεια της παγκοσμιοποίησης, θα κάνει καλό στους πολίτες του κόσμου, ή θα τους βλάψει.
Σημειώνω ακόμη, ότι, τα τελευταία χρόνια, ακούει κανείς συνεχώς επιθέσεις ενάντια στην τεχνολογία, και τώρα, ενάντια και στην Παγκοσμιοποίηση.
Ο κίνδυνος του πυρηνικού ολοκαυτώματος, η μόλυνση του περιβάλλοντος, το ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον του ανθρώπου για τα υλικά πράγματα, σε αντιδιαστολή με τα πνευματικά και ένα σωρό άλλα δεινά φορτώνονται χωρίς διάκριση στη πλάτη της τεχνολογίας.
Έχει πάρει μορφή επιδημίας η τάση του να τα βλέπουμε γύρω μας μαύρα και να δηλώνουμε κατηγορηματικά και ανεπιφύλακτα ότι το πάν έχει χαθεί για τον ταλαίπωρο άνθρωπο, οριστικά και ανεπανόρθωτα.
Έγινε, λέμε, από απρονοησία του ο άνθρωπος έρμαιο των δικών του τεχνολογικών επιτυχιών, και τον περιμένει, πολύ σύντομα, ο όλεθρος που τον ετοίμασε με τα ίδια του τα χέρια.
Και ενώ είναι σ όλους μας γνωστό, ότι δεν χρειάζεται να κάνεις τίποτα για να χειροτερεύουν τα πράγματα – (χειροτερεύουν από μόνα τους) – απαιτείται διαρκής καταβολή προσπάθειας για να βελτιωθούν ή και να παραμείνουν ως έχουν
Γι αυτό, και οι προβλέψεις για το χειρότερο είναι τόσο δημοφιλείς, γιατί είναι αυτοεπαληθευόμενες.
Πολλοί λένε «κοιτάξτε γύρω σας με προσοχή, αναλύστε αυτά που σήμερα συμβαίνουν, και θα αντιληφθείτε με τι γοργό ρυθμό συντελείται η αποσύνθεση, εξ αιτίας κυρίως της σύγχρονης τεχνολογικής ανάπτυξης.»
Δεν ισχυρίζομαι ότι δεν υπάρχουν στην εποχή μας τα στοιχεία της φθοράς που ενεργούν αποσυνθετικά και που πολλά απ αυτά τα χρωστάμε ίσως στην Παγκοσμιοποίηση και στην αλματώδη ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Η φθορά υπάρχει. Η διάβρωση γίνεται. Και ασφαλώς δεν είναι τουλάχιστον έντιμος εκείνος που κλεισμένος στην καλοπέρασή και ευμάρεια του, όλα τα εξηγεί και τα δικαιολογεί με την ανάγκη της θυσίας για την τεχνολογική πρόοδο.
Το κήρυγμα όμως της απελπισίας μόνο να υπονομεύσει μπορεί. Όχι και να οικοδομήσει.
Έτσι το να καταδικάσει κανείς την συνεπεία της παγκοσμιοποίησης ανάπτυξη της τεχνολογίας σαν «αντιανθρωπιστική», είναι σαν να καταδικάζει σε θάνατο τον πληθυσμό της γης.
