Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός ή Πατροκοσμάς
Του Μαρίνου Σπυρ. Γαλανάκη
Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός ή Πατροκοσμάς, ένας από τους… «ανύπαρκτους θαυματουργούς αγίους και οσίους»! Ένας από αυτούς, που ήταν γεμάτος από … «εμπάθεια, φανατισμό και μανία ενάντια στον πολιτισμό και ιδιαίτερα τον ελληνικό»! Ένας από τους καλόγερους που… «σερβίρουν στο λαό τα ψέματα και τη διαστροφή της αλήθειας»! Αυτός, λοιπόν, ήταν φιλομαθής κ είχε κλίση προς το μοναχισμό από πολύ νέος. Ο Θεός τον οδήγησε στον Άθωνα, στο Άγιο Όρος, για να διδαχθεί τα… «εγκλήματα και τη διαφθορά του χριστιανισμού»! Γιατί… «εξ αποκαλύψεως αλήθεια δεν υπάρχει»!! Εκεί αφοσιώθηκε στο Θεό και στα γράμματα. Για να μπορεί κι αυτός, όπως κι «ο κάθε δεσπότης να επιβάλλει την άποψή του και να λέει ψέματα»!! Έγινε άξιος της Ιεροσύνης κ επιμελής μαθητής του τότε Σχολάρχη του Αγίου Όρους Ευγένιου του Κερκυραίου. Σύντομα εξελίχτηκε σε Ιεροκήρυκα, για να κηρύξει και διδάξει … « τα άβουλα και πιστά πρόβατα»!..
Μια ομάδα μαθητών του Ευγένιου, στην οποία μετείχε κι ο Κοσμάς, στις συζητήσεις τους περί της πνευματικής κατάστασης, που βρισκόταν ο Ελληνισμός κείνα τα δίσεχτα χρόνια της τουρκοκρατίας, εκδήλωσε το ενδιαφέρον της να βγει στον Κόσμο και να βοηθήσει τον Ελληνισμό όπως μπορούσε. Πόσοι μετείχανε στην ομάδα δεν γνωρίζω. Όμως είναι γνωστό πως έξι από αυτούς βγήκανε στη Μακεδονία και στη Θεσσαλία. Δυο από αυτούς ήταν οι δάσκαλοι Ι. Πέτζαρης και Γ. Τρικκεύς. Τρεις ήταν Αρχιερείς, που τοποθετήθηκαν στις Επισκοπές Πλαταμώνος ο Διονύσιος, Καστοριάς και Καμπανίας οι άλλοι δυο, που δεν μου είναι γνωστά τα ονόματά τους. Και … «χρέος των δεσποτάδων είναι να λένε ψέματα», όπως… «τα ψεύδη του δεσπότη Θεσσαλονίκης»!
Ο έκτος της ομάδας ήταν ο Πατροκοσμάς.
Ο Άγιος Κοσμάς έκρινε τον εαυτό του ανέτοιμο από άποψη πνευματική, όταν οι άλλοι πέντε θ’ αναχωρούσαν από τ’ Όρος και ζήτησε να του δοθεί προθεσμία δυο χρόνων, ώστε να προπαρασκευαστεί πνευματικά, για να θεωρεί τον εαυτό του άξιο να βγει στον Κόσμο και ν’ ασκήσει το λειτούργημα του Ιεροκήρυκα. Υποσχέθηκε στους υπόλοιπους αδελφούς, ότι θα περιέλθει την Ελλάδα κηρύσσοντας την πίστη στο Χριστό, την αγάπη στα γράμματα τα Ελληνικά, που θα οδηγούσανε τον αγράμματο Ελληνισμό στην απελευθέρωσή του από τον στυγνό κ αιμοβόρο καταχτητή.
Με τη συμπλήρωση των δυο χρόνων ο Άγιος Κοσμάς κατέβηκε από τ’ Όρος στον Κόσμο. Συνάντησε τους λοιπούς αδελφούς και πληροφορήθηκε από αυτούς, που είχαν αποκτήσει ωστόσο άμεση αντίληψη των Ελληνικών πραγμάτων, την πνευματική, ηθική, κοινωνική κ οικονομική κατάσταση, που βίωναν οι Έλληνες.
Άρχισε, λοιπόν, τα κηρύγματά του από τη Θεσσαλία και πολύ γρήγορα η καλή του φήμη διαδόθηκε από στόμα σε στόμα και το ακροατήριό του μεγάλωνε κ έμενε πολύ εντυπωσιασμένο κ ευχαριστημένο από τις ψυχοφελείς κ εθνοφελείς διδαχές του. Τόση μεγάλη επίδραση ασκούσε στις ψυχές και στο μυαλό των ακροατών του, ώστε ο λόγος του αποτελούσε γι’ αυτούς συμβόλαιο. «Το ‘πε ο Πατροκοσμάς»! Αυτό τους ήταν αρκετό για να το τηρήσουν και να μην το ξεχάσουν. Οικογενειακώς συγκεντρωνόταν οι Έλληνες να δουν και ν’ ακούσουν τον Άγιο! Έβγαιναν από τα χωριά να τον προϋπαντήσουν και τον δεχόταν ως θεόπνευστο άγιο πατέρα.
Αφού περιδιάβηκε την Θεσσαλία, μπήκε στην Ήπειρο κ έφτασε ως την Πάργα. Τότε η Πάργα υπαγότανε στα Εφτάνησα κ ήταν υπό την κατοχή των Ενετών. Αριθμούσε περί τις 4.000 κατοίκους, των οποίων η ζωή είχε κάποια διαφοροποίηση από κείνη των υπόδουλων στους Τούρκους Ελλήνων.
Ο Πατροκοσμάς ανέβηκε στο φρούριο της πόλης. Είδε πάνω από δέκα χριστιανικούς ναούς μέσα και γύρω από αυτό και πίστεψε πως θα μπορούσε να μιλήσει πιο ελεύθερα για την θρησκεία και την πατρίδα σ’ αυτό το μέρος απ΄ ότι στην τουρκοκρατούμενη περιοχή. Ο Χριστόφορος Περραιβός μας διασώζει από μαρτυρίες τμήμα της ομιλίας του Πατροκοσμά, από το οποίο το παρακάτω απόσπασμα: «…Η πίστις μας δεν εστερεώθη υπό αμαθείς αγίους, αλλά από σοφούς και πεπαιδευμένους αγίους, οίτινες και τας αγίας γραφάς ακριβώς μας εξήγησαν, και δια θεοπνεύστων λόγων αρκούντως μας εφώτισαν. Σήμερον όμως… λείπουσιν, ή τουλάχιστον εισί σπανιώτατοι τοιούτοι σοφοί και ενάρετοι άνδρες, όπως διατηρήσωσι ανεπηρεάστους τους ορθοδόξους ομογενείς μας. Διότι πως δύναται να διατηρηθή αβλαβές το Έθνος μας κατά τε την θρησκείαν και ελευθερίαν, οπόταν ο ιερός κλήρος αγνοή κατά δυστυχίαν των αγίων γραφών την εξήγησιν, ήτις εστι το φως και η στερέωσις της πίστεως;… Λοιπόν, τέκνα μου Πάργιοι, προς διαφύλαξιν της πίστεως, και ελευθερίαν της Πατρίδος, φροντίσατε να συστήσητε ανυπερθέτως σχολείον Ελληνικόν, δι’ ού γνώσονται τα τέκνα υμών άπερ υμείς αγνοείτε»…
Συνοδευόμενος ο Άγιος Πατέρας από οικογένειες ολόκληρες μετατοπιζότανε συνεχώς. Μπήκε στα Γιάννενα. Κι από εκεί, διδάσκοντας, έφτασε ψηλά στο Τεπελένι. Η φήμη του όμως είχε προηγηθεί και σ’ αυτό τον τόπο και συγκεντρώθηκε κόσμος πολύς με την εκεί παρουσία του. Αυτός άρχισε να τους ομιλεί σ’ ένα πλάτωμα, κατάντικρυ του φρουρίου.
Η φοβερή και τρομερή Χάμκω μάνα του Βελή μπέη, κατοπινού Αλή(τη) πασά των Ιωαννίνων, είδε τη μάζωξη από το ύψος του κάστρου κ ενδιαφέρθηκε να μάθει το λόγο της συγκέντρωσης τόσου κόσμου. Την πληροφόρησαν, με σεβασμό και φόβο, πως ένας ασκητής μιλεί των χριστιανών. Αμέσως έτρεξε στο γιόκα της και τον διάταξε(!) να ψήσει εν’ αρνί και δυο κουλούρες να τις πάει κατά το έθιμο δώρο για το καλοσώρισμα του ασκητή.
Κείνο τον καιρό πασάς του Βερατίου(Μπεράτι) ήταν ο Κούρτ. Αυτός είχε προσκαλέσει τρεις φορές το Βελή να πάει στην έδρα του, αλλ’ αυτός φοβότανε πως δεν θα επέστρεφε από ‘κει ζωντανός και δεν πήγαινε. Η Χάμκω ήθελε να ρωτήσει τη γνώμη του ασκητή. Κι ο Βελής, όταν του πήγε το «πεσκέσι», ρώτησε και πήρε την απάντηση: «Εσύ, Μπέη, σε λίγο καιρό θα γίνεις Πασάς των Ιωαννίνων, κι αφέντης όλης της Ρούμελης, και μ’ ένα λόγο μεγάλος άνθρωπος»! Τα λόγια του ασκητή με τον καιρό πραγματοποιήθηκαν…
Ο Άγιος, φεύγοντας από το Τεπελένι, κατευθύνθηκε προς το Βεράτι. Όταν έφτανε κοντά στο χωριό Κωλυκόνταση βρήκε κόσμο να τον περιμένει. Σταμάτησε, λοιπόν, επί τόπου κι άρχισε το κήρυγμά του κοντά στις όχθες του ποταμού Βοούσα.
Οι Εβραίοι της περιοχής, ενοχλημένοι από τα κηρύγματα του Αγίου, «λαδώσανε», «μπουκώσανε», με χοντρούς παράδες τον Πασά του Βερατίου κι αξιώσανε τη δολοφονία του Πατροκοσμά. Οι λόγοι, που τους έσπρωξαν σ’ αυτό το έγκλημα, ήτανε δυο:
1. Ο Άγιος δίδασκε ν’ αποφεύγουν οι γυναίκες τα χρυσά κι ασημένια στολίδια, που αποτελούσαν ματαιοδοξία, επίδειξη , κουφότητα και περιττή δαπάνη, σε μιαν εποχή στερήσεων και μεγάλης ανάγκης υλοποίησης άλλων προτεραιοτήτων.(Όπως και τώρα). Και δεν αποτελούν χάρισμα, αλλά έρχονται σε αντίθεση με την ταπεινοφροσύνη του χριστιανού.
2.Όσα εμποροπανηγύρια (Παζάρια) στηνότανε κατά τις Κυριακές και λοιπές χριστιανικές εορτές, ο Πατροκοσμάς, έπειθε τους χριστιανούς να τα ενεργούν τα Σάββατα και να διατηρούν την αργία, όπως επιτάσσει η θρησκεία. Τα Σάββατα όμως είναι αργίες των Εβραίων, κατά τις οποίες δεν τους επιτρέπεται να εργάζονται. Και κατά συνέπεια δεν μπορούσανε να μετέχουν ως εμπορευόμενοι σ’ αυτά. Έτσι οι Εβραίοι έχασαν σημαντικό μέρος της χριστιανικής πελατείας τους εξ αιτίας του Αγίου…
Από αυτό καταλαβαίνετε καλύτερα γιατί πιέζει ο Εβραιοσιωνισμός και σήμερα να καταργηθεί η αργία της Κυριακής και να μένουν ανοιχτά τα καταστήματα και τις Κυριακές…
Έστειλε, λοιπόν, ο αγορασμένος Κούρτ πασάς του Βερατίου τρεις στρατιώτες και σκότωσαν τον Άγιο εκεί που δίδασκε, μπροστά στο πλήθος, ώστε να τρομοκρατηθούν οι χριστιανοί και να ικανοποιηθούν περισσότερο οι αγοραστές της συνείδησης του Πασά.
Ύστερ’ από τριάντα περίπου χρόνια ο γαμπρός και διάδοχος του Κούρτ Ιμπραήμ Πασάς της Αυλώνας νικήθηκε από τον Αλή(τη) Πασά των Ιωαννίνων, γιο της Χάμκω και πρώην Βελή μπέη. Όταν ο Αλής μπήκε νικητής στο Βεράτι, πρώτη του φροντίδα, που δε θα το πίστευε άνθρωπος, ήταν να του δείξουν που ήταν ο τάφος του Αγίου. Διάταξε την εκταφή των λειψάνων του και την ανέγερση Ναού στο μέρος εκείνο. Προίκισε το Ναό με «βακούφι» ένα χωριό και μεγάλη κτηματική περιουσία. Πήρε το σκελετό της κεφαλής του Αγίου. Τον τοποθέτησε μέσα σε αργυρόχρυση λειψανοθήκη, τη δώρισε της Βασιλικής κι αυτή την τοποθέτησε στο εικονοστάσι, που διατηρούσε στο «Σεράγιο» στα Γιάννενα.
Διηγήθηκαν Έλληνες της Αυλής του Σατράπη, αυτόπτες κι αυτήκοοι μάρτυρες, πως τον καιρό, που αυτός ήλθε σε ρήξη με το Σουλτάνο, τον είδανε κι άνοιξε μπροστά τους τη λειψανοθήκη. Κοίταζε «ασκαρδαμυκτί» την «Κάρα» του Αγίου. Και σε μια στιγμή φώναξε: « Ώ αγία κεφαλή, τα όσα μου είπες στο Τεπελένι όλα μου τα έδωκε ο Θεός. Αληθινά είσαι άγιος κι από το Θεό σταλμένος. Λυπούμαι όμως πολύ, γιατί δεν ενθυμήθηκα να σε ρωτήσω τότε και ποιο τέλος μέλλω να λάβω»…
-----------------------
Ερώτηση προς τον κ. Πρωθυπουργό: Είναι αλήθεια ότι έχετε συμφωνήσει την εξόρυξη των κοιτασμάτων πετρελαίου, που βρίσκονται στον Ελληνικό υποθαλάσσιο χώρο της Ελληνικής Α. Ο. Ζ. με ποσοστά 50% υπέρ της Εταιρίας, που θα ενεργήσει την εξόρυξη και θ’ αναλάβει την εκμετάλλευση, 25% υπέρ της Ελλάδας και 25% υπέρ της Τουρκίας; Ή μήπως κυκλοφορεί από το «Ράδιο Αρβύλα», για δυσφήμιση της Κυβέρνησης;
