Με το φόβο ή το σεβασμό Θεών και παραδόσεων

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΦΡΥΓΑΝΑΚΗ

Με το φόβο ή το σεβασμό Θεών και παραδόσεων ο «άνθρωπος ο σοφός» (homo sapiens) κατάφερε και διατήρησε τα δάση! Σύμφωνα με κάποιες παραδόσεις, μετά το βίαιο θάνατο ενός δέντρου, η ψυχή του δεν πεθαίνει, αλλά αφού εκδικηθεί το «φονιά» μετεμψυχώνεται σ’ άλλο δέντρο. Η σχέση φύσης - ανθρώπου ήταν σχέση μητέρας - παιδιού ή ακόμη Θεού - πιστού. Γι’ αυτό και κάθε διατάραξη της φύσης και ειδικότερα η δασοκτονία, ισοδυναμούσε με μητροκτονία και ιεροσυλία. Οι πρω-τόπλαστοι άλλωστε εκδιώχθηκαν από τον Παράδεισο, γιατί έφαγαν από τους απαγο-ρευμένους από το Θεό καρπούς του «δέντρου της γνώσεως».(Πού και να το έκο-βαν!…).

Στην εποχή απομυθοποίησης που διανύουμε, ο ψυχρός «ορθολογισμός»  του «ανθρώπου του πάνσοφου» ή αλλιώς η «ηθική της αγοράς» οδηγεί στην κακοποίηση των δασών, μετατρέποντας μάλιστα την ιεροσυλία σε ασυλία και, το χειρότερο, τη δασοκτονία σε μια ιδιότυπη αυτοκτονία! Ο άνθρωπος στην κυριολεξία πριονίζει το κλαδί που κάθεται, απολαμβάνοντας ταυτόχρονα τον απαίσιο θόρυβο του σύγχρονου ξυλοκοπτικού του ως… εξαίσιο ήχο! Βλέπει το κλαδί και χάνει το δέντρο και «βλέπει το δέντρο και χάνει το δάσος», μεταφορικά και κυριολεκτικά.

Γι’ αυτό όλο και συχνότερη είναι η επικαιροποίηση των στίχων του Μ.. Μα-λακάση: Το δάσος που λαχτάριζες / ώσπου να το περάσεις τώρα να το ξεχάσεις / διαβάτη αποσπερνέ.

Με τη γλώσσα των αριθμών, κάθε χρόνο 130.000 km² παγκόσμιων δασικών εκτάσεων χάνονται. Στην Ελλάδα το 15% του δασικού πλούτου της  καταστρέφεται κάθε χρόνο και από αυτό μόλις το 10% αναδασώνεται. Το τίμημα, βέβαια, από τις πλημμύρες και όλα τα ακραία φυσικά φαινόμενα είναι βαρύτατο! Οι τυποποιημένες, όμως, θρηνολογίες δεν ανακαλούν στη ζωή τα νεκρά δέντρα ούτε ανακόπτουν τον οίστρο της απληστίας και τη μανία λεηλασίας των δεντροφονιάδων!

Η 21η Μαρτίου, που συμπίπτει με την έναρξη της εαρινής ισημερίας και την πρώτη ημέρα της άνοιξης,  ανακηρύχθηκε Παγκόσμια Ημέρα Δασοπονίας για να φέ-ρει τον άνθρωπο πιο κοντά στα δάση, ώστε να συνειδητοποιήσει ότι αποτελούν ανα-πόσπαστο μέρος της παγκόσμιας αειφόρου ανάπτυξης, καθώς, σύμφωνα με εκτιμή-σεις Παγκόσμιων Οργανισμών, περισσότερα από 1,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι ε-ξαρτώνται από αυτά για την επιβίωσή τους∙ ο κλάδος των δασικών προϊόντων αποτε-λεί ισχυρότατο παράγοντα οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης, με την παγκό-σμια διακίνηση των δασικών προϊόντων να φτάνει στα 270 δισ. δολάρια∙ τα δάση πα-ρέχουν οικότοπους για τα περίπου 2/3 όλων των ειδών στον πλανήτη∙ τα δάση και οι δασικές εκτάσεις παγκοσμίως, μπορούν να αποθηκέψουν περισσότερους από ένα τρι-σεκατομμύριο τόνους άνθρακα - το διπλάσιο δηλαδή του ποσού που βρέθηκε στην ατμόσφαιρα…Να συνειδητοποιήσει ότι τα δάση είναι τα τείχη των πόλεων και ότι είναι υπόθεση όλων η προστασία τους…

Η ίδια ημέρα, όμως, έχει καθιερωθεί και ως Ημέρα ποίησης, Ημέρα κατά του Ρατσισμού, Ημέρα Ύπνου, Ημέρα Κουκλοθέατρου και Ημέρα για το Σύνδρομο Down! H συγκατοίκηση αυτή δεν πρέπει να είναι τυχαία. Το δάσος είναι ποίηση της φύσης και πηγή ποιητικής έμπνευσης. Είναι όμως και θύμα κακο-ποίησης, ερημο-ποίησης, βοσκοτο-ποίησης, οικοπεδο-ποίησης, παραποίησης νόμων, νομιμο-ποίησης παρανο-μιών. Η στάση του ανθρώπου απέναντι στα δάση και γενικά στη βιοποικιλότητα κατά κάποιο τρόπο παραπέμπει στο Ρατσισμό. Η συλλογική αδιαφορία παραπέμπει στον ύπνο και στην ανάγκη αφύπνισης. Οι αντιδράσεις των υπευθύνων απέναντι στο δασι-κό-δασοπονικό πρόβλημα παραπέμπουν συνειρμικά στο κουκλοθέατρο…  

Καλά όλα αυτά με τις… αυτοαναφλέξεις και τους… ακούσιους εμπρηστές. Πόσο αθώοι όμως είναι αυτοί που εμφανίζονται μετά για να… τρυγήσουν το μέλι του «εξ αμελείας» κοινωνικού και οικονομικού εγκλήματος; Πόσο αθώοι είναι όλοι εκεί-νοι που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο κάθε φορά αποχαρακτηρίζουν αβασάνιστα δα-σικές εκτάσεις, νομιμοποιούν και επομένως τις καταπατήσεις ή δεν παίρνουν κανένα ουσιαστικό μέτρο πρόληψης και καταστολής; Πόσο αθώοι είναι όσοι…αναρριπίζουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τα αποκαΐδια;

Σημείωση: Το έτος που διανύουμε ανακηρύχθηκε από τη  Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ  ως «Παγκόσμιο Έτος Δασών», ως συνέχεια του «Παγκόσμιου Έτους Βιοποικιλότητας» - 2010. Μήπως οι υπεύθυνοι του καρναβαλιού μας πρέπει να το λάβουν υπόψη τους για τη θε-ματολογία της επόμενης διοργάνωσης;