Αφαλώς και συνταράσσεται ο κόσμος με το δράμα των Ιαπώνων
του Δημήτρη Σταράκη
Ασφαλώς και συνταράσσεται ο κόσμος με το δράμα των Ιαπώνων, αυτών των Ασιατών που τόσα εσφαλμένα πράγματα έχουμε κατά νου γι’αυτούς.
Γι’αυτόν τον λαό που νομίζουμε ότι ζει για να δουλεύει, τους απρόσωπους και παγερούς ανθρώπους του, τη στιλιζαρισμένη νοοτροπία τους και την εσωστρέφεια που νομίζουμε ότι τους διακρίνει.
Το 2006 βρέθηκα με τη γυναίκα μου για 10 ημέρες στη χώρα αυτή. Και μπορώ να πω ότι αυτή την εμπειρία θα τη θυμάμαι μέχρι να σφραγίσω τα μάτια μου.
Όταν προσγειωθήκαμε στο αεροδρόμιο της Ναρίτα, το ζευγάρι που καθόταν δίπλα μας στο αεροπλάνο μας αγόρασε νερό για να νιώσουμε καλύτερα περιμένοντας το τρένο. “Enjoy Japan” (“απολαύστε την Ιαπωνία”) μας είπαν και μας έδωσαν το τηλέφωνο τους σε περίπτωση που χρειαστούμε κάτι κατά την παραμονή μας στη χώρα.
Πηγαίνοντας στο ζωολογικό κήπο του Ueno, επέλεξα το κατάλληλο εισιτήριο και μπήκα στο δαιδαλώδες και ακριβέστατο μετρό. Κατά την άφιξη, έβαλα το εισιτήριο μου στη πύλη εξόδου και περίμενα να ανοίξει. Μόλις το έπραξα, η πύλη έμεινε σφραγισμένη και ένας παρατεταμένος ήχος ήχησε από τα ηχεία. Τότε ο υπεύθυνος του χώρου μου ζήτησε να τον ακολουθήσω. “Γαμώτο” σκέφτηκα, “θα νομίζει ο άνθρωπος ότι εσκεμμένα έκοψα φθηνότερο εισιτήριο και πως θα του πω τώρα ότι όντως μπερδεύτηκα” . Έτσι ανέλυσα την υπερασπιστική μου γραμμή σε αυτό που νόμιζα ότι θα ακούσω. Μπαίνοντας στο γραφείο του, κοιτάζει την οθόνη του τερματικού του, και τον ακούω εμβρόντητος να μου λέει με σπαστά αγγλικά: “Κύριε μου, η διαδρομή που επιλέξατε κοστίζει 500 γεν. Εσείς όμως πληρώσατε 600. Παρακαλώ πάρτε πίσω τα 100 γεν και σας εύχομαι καλή ημέρα”. Αμέσως κοίταξα τη γυναίκα μου σαν χαζός. Γιατί από τις μικρές αυτές λεπτομέρειες καταλαβαίνεις πόσο σέβεται ένα κράτος τον πολίτη που μοχθεί για να υπάρχει ευημερία.
Πηγαίνοντας για μια συναυλία στην φοιτητική περιοχή του Κιτζιτζότζι, κάπου χαθήκαμε στον σταθμό του Τόκιο, χωρίς να βρούμε το κατάλληλο τρένο. Απογοητευμένος, ρωτώ έναν Ιάπωνα που κρατά δύο παιδιά εάν μπορεί να με βοηθήσει. “Ασφαλώς” μου λέει και παρακαλεί τη γυναίκα του για να κρατήσει τα παιδιά του για λίγο. Μας καθοδηγεί δύο επίπεδα παρακάτω, ανεβαίνει τις σκάλες μαζί μας και πηγαίνει στη θέση όπου ανοίγει η πόρτα του τρένου. “Εδώ θα περιμένετε κύριε” μου λέει και μου χαμογελά.
“Από που είστε παρακαλώ;” μας ρώτησε ένας 80χρονος κύριος στο κάστρο της Οζάκα. “Από την Ελλάδα” απαντάμε. “Ανδρα μοι ένεπε, μούσα πολύτροπον...λατρεύω τον Όμηρο. Σας ευχαριστώ που ήρθατε στη χώρα μας. Λατρεύω την Ελλάδα. Να είστε καλά” μας απαντά και σαστίζουμε με την ευγένεια και την καλή του ψυχή.
Αυτοί είναι οι πραγματικοί Ιάπωνες. Ένας από τους πλέον φιλόξενους, ευγενικούς και συνειδητοποιημένους λαούς στον κόσμο. Μπορεί οι φρενήρεις ρυθμοί της εργασίας τους να δείχνουν ότι μπαίνουν εύκολα σε καλούπια ελέγχου, αλλά να είστε βέβαιοι ότι ούτε αδαείς είναι, ούτε έχουν χάσει την ανθρωπιά τους.
Ο 66χρονος Γιοσικάτσου Χιρατσούκα κλαίει μπροστά στα, χιονισμένα πλέον, συντρίμμια του σπιτιού του. Δεν βρήκε ακόμα το γιο του, που είναι ένας από τους περίπου 15.000 Ιάπωνες που αγνοούνται.
Το μεγαλείο των Ιαπώνων φάνηκε δημόσια και παγκόσμια στην ανείπωτη αυτή τραγωδία. Τα πνιχτά τους δάκρυα, ο βουβός πόνος, η αξιοπρέπεια στη λαχτάρα για την ανεύρεση των συγγενών τους μας δείχνει τη διαφορετικότητα ενός πολιτισμού που σίγουρα θα μπορούσε να μας επηρεάσει θετικά σε πολλούς τομείς.
Επέλεξα να μην ενημερώνομαι από τα ελληνικά τηλεοπτικά κανάλια για την τραγωδία της Ιαπωνίας. Αφορμή υπήρξε η ρήση του Γιώργου Παπαδάκη στον ΑΝΤ1 ένα πρωινό, μιας και είχα την ατυχία να την ακούσω: “Απομυθοποιήθηκαν και οι Ιάπωνες με τα συστήματα τους. Εδώ λέγετε ότι άφηναν τους ηλικιωμένους στα σπίτια και τους έλεγαν ότι “θα έρθουμε μετά να σας πάρουμε””.
Μεταξύ άλλων, κατέχουμε και πρωτιά στην ειρωνεία. Δεν ασκούμε ουσιαστική κριτική στη όντως συγκεχυμένη πληροφόρηση που έχουμε για την κατάσταση στα πυρηνικά εργοστάσια, η οποία προφανώς υπάρχει για να κρατήσει παγκόσμιες πολιτικές ισορροπίες, αλλά δεν παύει να λειτουργεί εις βάρος των ανθρώπων που πλήττονται στις περιοχές αυτές.
Αντ’ αυτού φροντίζουμε να λοιδορούμε έναν λαό που ξέρει να μοχθεί και να διατηρεί μια υπερηφάνεια όχι φασιστική (ευτυχώς πέρασαν τα κατάλοιπα του παρελθόντος), αλλά γόνιμη και δημιουργική.
Επουδενί δε θα ήθελα με το κείμενο αυτό να “αγιοποιήσω” τους Ιάπωνες. Είναι γνωστές οι ιστορικές τους πράξεις. Τιμώ τον Ιάπωνα Άνθρωπο που μοχθεί και διατηρεί με αξιοθαύμαστο τρόπο τάξη στην εργασία του και ζεστασιά στην καρδιά του.
Η χώρα που άφησε τον Μανώλη Ρασούλη να σαπίσει ολομόναχος και ξεχασμένος στο σπίτι του, ξέρει καλά να ειρωνεύεται. Η χώρα που καταβαράθρωσε κάθε έννοια ηθικής και δημοκρατίας (με την πραγματική σημασία του όρου) ασκεί κριτική αδιακρίτως, χωρίς κρίση και σφαιρική ενημέρωση. Ένα ακόμα δείγμα ασυδοσίας και πνευματικής παρακμής που συνεχίζει να μας δηλητηριάζει και να διαστρεβλώνει την ήδη αρρωστημένη σύγχρονη κουλτούρα μας.
Αγαπημένη Ιαπωνία μη λυγάς. Θυσιάζεις τους εργάτες σου στους πυρηνικούς αντιδραστήρες για να μη γνωρίσει η ανθρωπότητα άλλη μια φρικιαστική καταστροφή. Κλαις και υποφέρεις βουβά, τα σχιστά σου μάτια κλείνουν και θρηνούν. Μέσα από τις στάχτες σου ξέρω ότι θα αναγεννηθείς και μέσα από το σκότος, ο κόκκινος ήλιος σου θα λάμψει ξανά. Δέξου αγάπη, συμπόνια και συμπαράσταση. Και τέλος, μάθε και μάθε μας από τα λάθη σου, δείξε με τη θυσία των ανθρώπων σου ότι τα πυρηνικά μπορούν να αφανίσουν το ανθρώπινο είδος από τη γη.
