ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ

ΣΕΙΣΑΧΘΕΙΑ

Αρχαία Αθήνα. Έξι αιώνες περίπου, πριν από τη γέννηση του Χριστού. Μια εποχή που η πόλη διέρχεται μια βαθιά κρίση. Κρίση περισσότερο αξιών και λιγότερο οικονομική.  Ο Σόλωνας εκλέγεται άρχοντας με έκτακτη δικτατορική εξουσία από τους συμπολίτες του. Αποστολή του είναι η αποκατάσταση της κοινωνικής ειρήνης. Μοναδικό εργαλείο του η απόλυτη νομοθετική πρωτοβουλία που του εκχωρείται, για την εκ βάθρων αλλαγή των θεσμών που μέχρι τότε ίσχυαν.

Οι πρωτοβουλίες του Σόλωνα υπήρξαν πολλές και σημαντικές. Η σεισάχθεια είναι  όμως εκείνη η νομοθετική πρωτοβουλία στην οποία σήμερα επέλεξα να αναφερθώ. Τι σημαίνει σεισάχθεια; Σείω το άχθος. Αποτινάσσω το χρέος.  Πόσο επίκαιρη ακούγεται σήμερα η αποτίναξη των βαρών και η κατάργηση του καθεστώτος οικονομικής εξάρτησης;  Τότε ένας πολίτης της αρχαίας Αθήνας, που αδυνατούσε να ξεπληρώσει το δανειστή του, έχανε την ελευθερία του. Γινόταν υποχείριο και δούλος του οφειλέτη του.  Σήμερα, που  το χρέος της κοινωνίας γίνεται δυσβάστακτο προκαλώντας οικονομική συρρίκνωση, πολιτική αποσταθεροποίηση και πολιτιστική καθίζηση, η μελέτη της ιστορίας μας οδηγεί σε παραλληλισμούς  και μας διαφωτίζει σοφά  και διαχρονικά.  

Ο Σόλωνας με μια σειρά νόμων διέγραψε τα χρέη, ελευθέρωσε όσους είχαν γίνει δούλοι των δανειστών τους λόγω των χρεών τους, υποχρέωσε τους μεγάλους γαιοκτήμονες να επιστρέψουν στους μικρούς τα χωράφια που είχαν πάρει ως υποθήκη για τα οφειλόμενα και απαγόρευσε σε όλους τους πολίτες να δανείζονται με εγγύηση την προσωπική τους ελευθερία. Επίσης όρισε ανώτατο όριο εδαφικής ιδιοκτησίας που θα μπορούσε να κατέχει ο κάθε πολίτης. Ένα είδος ιδιότυπου κομμουνισμού, πρωτοποριακού για τα δεδομένα της εποχής του. Μια αναδιανομή γης και συνακόλουθα πλούτου που ανακούφισε πολλούς φτωχούς και φυσικά ενόχλησε ολίγους ισχυρούς.

Σήμερα η χώρα βρίσκεται σε μια δίνη οικονομικής ύφεσης και εθνικής διαπραγμάτευσης σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης του δυσβάσταχτου και συνεχώς αυξανόμενου χρέους. Είναι ώρα για εθνική ομοψυχία και όχι για μεμψίμοιρη κριτική.  Η σεισάχθεια της ελληνικής οικονομίας μοιάζει σκοτεινός μονόδρομος. Η -μερική τουλάχιστον- αναδιαπραγμάτευση του χρέους φαντάζει αναπόφευκτη επιλογή.  Η δραστική μείωση των επιτοκίων δανεισμού πρέπει να αποτελέσει στόχο άμεσης προτεραιότητας. Πέρυσι ακριβώς την ίδια εποχή -παραμονές της Εθνικής Επετείου της 25ης Μαρτίου- πετύχαμε μια λύση που φαινόταν αρκετά καλή σε σχέση με την οικονομική μας κατάσταση. Φέτος -ένα χρόνο μετά- φαίνεται να έχουμε γυρίσει στο ίδιο σημείο, αλλά με σαφώς δυσμενέστερους όρους. Σαν να συνειδητοποιήσαμε ξαφνικά ότι είναι αδύνατο να ανταποκριθούμε στις υποχρεώσεις των δανειακών μας συμβάσεων. Σαν να βγήκαμε  από ένα μακροχρόνιο λήθαργο που, αν και ξυπνήσαμε απότομα πέρυσι, εμείς αλλάξαμε πλευρό και ξανακοιμηθήκαμε νομίζοντας ότι πάει, πέρασε.  Κι είμαστε πάλι εδώ ξανά, σαν να μην πέρασε μια μέρα.

Στην Ιστορία κάθε χώρας υπάρχουν κρίσιμες στιγμές που η ιδιοτέλεια και οι  μικροκομματικές σκοπιμότητες οφείλουν να υποχωρούν. Μια τέτοια στιγμή ζούμε τώρα. Δεν είναι ώρα απόδοσης ευθυνών, είναι ώρα αναδιάταξης και σύμπνοιας όλων των δυνάμεων, που ισχυρίζονται ότι αγαπούν τον τόπο, τη χώρα, την πατρίδα. Είναι ευτυχές το προχτεσινό γεγονός της καταρχήν συμφωνίας των πολιτικών αρχηγών. Γιατί η Ιστορία δεν γράφεται με υποθέσεις.  Δρομολογείται με γενναίες αποφάσεις. Και -κατά κανόνα- γράφεται από τους νικητές. Η ιδέα της σεισάχθειας γεννήθηκε στη χώρα μας και είναι κρίμα να αποδίδει αλλού και σε εμάς να παραμένει άγνωστη, τόσο  ως λέξη, όσο  και ως μέθοδος.  Ίσως, αν την εφαρμόσουμε, η οικονομική ανάκαμψη να είναι άμεση και η κοινωνική αναζωογόνηση να αποδειχτεί θεαματική.

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Κ. ΑΚΟΥΜΙΑΝΑΚΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ

E-mail: [email protected]

http://soixantedix.blogspot.com/