Σε καιρούς οικονομικής και κοινωνικής κρίσης υπάρχει ο κίνδυνος
Σε καιρούς οικονομικής και κοινωνικής κρίσης υπάρχει ο κίνδυνος κάποιες σωστές κρίσεις να μας διαφύγουν, κυρίως γιατί το πνεύμα το βάζει στα πόδια εκεί όπου η αντικειμενική πραγματικότητα κυριαρχεί ως καθαρή ύλη.
Tα λόγια του Προέδρου της Δημοκρατίας, πρώτου πολίτη της χώρας μας, στο μήνυμα για το νέο έτος ήταν σκληρά: «Η πολιτεία, οφείλει να επιβάλλει αποτελεσματικές ρυθμίσεις για να υποχρεώσουμε αυτούς που φοροδιαφεύγουν να καταθέσουν στο κρατικό ταμείο ό,τι οφείλουν, να δηλώσουν την περιουσία τους.» Φαίνεται πως απέναντι σε πρακτικές που δεν έχουν ξεχαστεί στους καιρούς της κρίσης και σε πράξεις που αναπαράγουν τις παθογένειες των καιρών πριν από την κρίση χρειαζόταν έστω να ακουστούν ηχηρά τα λόγια του Προέδρου της Δημοκρατίας. Έπρεπε να ορθωθεί μια σκληρή σκέψη απέναντι στη σκληρή σκέψη της εξουσίας, που στην πράξη είναι χαλαρή εκεί όπου έπρεπε να μη χαρίζεται.
Η ηθική σε αυτή τη χώρα έχει πάει περίπατο, κυρίως γιατί η ηθική αξιοπρέπεια δεν επιβεβαιώνεται ως πράξη. Στην χώρα αυτή η ηθική ξεγυμνώνεται σε τέτοιο βαθμό που επιτέλους αναδεικνύεται ο βαθύς φιλοσοφικός της πυρήνας, η αλήθειά της. Τα όρια της ηθικής μόνο από μια υστερόχρονη πράξη μπορούν να διαγραφούν, μια πράξη, όμως, που μπορεί να συμβεί, μπορεί και όχι. Άρα αυτός που θα τηρήσει την ηθική αρχή μπορεί να το κάνει με την αβεβαιότητα για το αν η πράξη του θα χαρακτηριστεί ηθική. Ισχύει και το αντίθετο. Κάποιος να προχωρήσει σε μια ανήθικη πράξη με την βεβαιότητα ότι η πράξη του δεν θα χαρακτηριστεί ανήθικη. Η ηθική μας αξιοπρέπεια έχει να κάνει και με το πόσο τυχεροί είμαστε αν η ηθική μας πράξη αναγνωριστεί ως τέτοια. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αυτό ζήτησε από την εξουσία, να αναγνωρίσει την ηθική αξιοπρέπεια των πολιτών και να σταθεί αμείλικτη απέναντι στην ηθική αναξιοπρέπεια εκείνων που επιμένουν να φοροδιαφεύγουν και που αποφεύγουν να δηλώσουν την περιουσία τους. Η τελευταία θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα μεγάλη ώστε να πείθει την εξουσία να συμμαχεί με την ανηθικότητά της…
Το σωστό, λοιπόν, θα ήταν η ηθική αξιοπρέπεια του πολίτη να πιστοποιείται και αντικειμενικά, από την κοινωνία και συνεπώς και την εξουσία. Σε περίπτωση που αυτό δεν συμβαίνει και για παράδειγμα ο πλούσιος εξακολουθεί να μην φορολογείται και αυτός που φοροδιαφεύγει να μην τιμωρείται, η ηθική αξιοπρέπεια του πολίτη τον οδηγεί στο να κρατήσει αποστάσεις από την ανηθικότητα της εξουσίας. Με τον τρόπο αυτό απαξιώνεται η πολιτική…
Ζαχαρίας Αντωνάκης, ιστορικός-φιλόλογος
