Είναι πραγματικά θλιβερό να διαβάζει κανείς όλους αυτούς τους «γκουρού του πνεύματος»
Είναι πραγματικά θλιβερό να διαβάζει κανείς όλους αυτούς τους «γκουρού του πνεύματος»
, τις αυθεντίες που «εξάντλησαν τις ιδέες τους και έτσι εξαντλήθηκαν» (1), όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Ζαχαρίας Αντωνάκης, να εκφράζουν τη θλίψη τους για την τρέχουσα κατάσταση στην Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας ως τόπο δράσης τους όλα αυτά τα χρόνια τον αποστειρωμένο μικρόκοσμο τους. Είναι πολύ αργά για δάκρυα... Και κυρίως, είναι πολύ αργά για κροκοδείλια δάκρυα. Ας αναλάβουν, έστω και την ύστατη στιγμή την ιστορική ευθύνη τους και ας θυμηθούν τα λόγια του Αλμπέρ Καμί: "Είναι καθήκον των σκεπτόμενων ανθρώπων να μη συμμαχήσουν με τους δήμιους".
Είναι πραγματικά πολύ εύκολο να κατακρίνουμε και να αναθεματίζουμε μια πηγαία αντίδραση, ως αντανακλαστική κίνηση σε κάτι σάπιο και ανυπόφορο. Μια αντανακλαστική κίνηση που δε φέρνει λύση, αλλά ειδοποιεί ηχηρά για το έσχατο των καιρών. Είναι βολικό να ρίχνουμε στο πυρ το εξώτερο κάθε προσπάθεια που μπορεί να μας οδηγήσει σε ένα καλύτερο μέλλον. Και αυτό γιατί το σίγουρο, το δοκιμασμένο, το κυρίαρχο προσφέρει ασφάλεια, σίγουρα. Αυτή η ασφάλεια ανάθρεψε το μυαλό των πνευματικών μας ανθρώπων.
Κλαίμε με κροκοδείλια δάκρυα για τον ξεπεσμό του Έθνους μας, χωρίς όμως να εμπνευστούμε ποτέ από έναν πολιτισμό που θα μπορούσε να μας κάνει δημιουργικούς και ελεύθερους. Αναλωνόμαστε αντ' αυτού σε μια ακατάσχετη προγονολατρεία, άκριτη και φαύλη. Λες και υπάρχει μια νομοτέλεια στη "ελληνική ψυχή" που θα μας φέρει τη λύση τη στιγμή που βουλιάζουμε. Ανέμπνευστοι, ρηχοί, παπαγαλίζουμε την καθαρότητα και την υπεροχή του έθνους μας, χωρίς ποτέ να εντρυφήσουμε και να αναδείξουμε την ουσία του πολιτισμού μας που πάντα ήταν οικουμενικός, την ελευθερία, τη δημοκρατία, τις αξίες εκείνες που άλλοι λαοί ασπάστηκαν και έχτισαν πάνω σε αυτές κοινωνίες και πολιτισμούς.
Έτσι λοιπόν, κενοί οδυρμοί φέρνουν κενές προτάσεις. Διάβαζα τις προάλλες ένα ενδιαφέρον ρεπορτάζ (2) στο οποίο Έλληνες, άνθρωποι των τεχνών, φιλόσοφοι, ενεργοί πολίτες κατέθεσαν τις θέσεις τους για τι τι πρέπει να γίνει στον τόπο μας. Πέρα από τις αναλύσεις και τον αναμενόμενο προβληματισμό, όταν έφταναν στο δια ταύτα απέδειξαν τη γύμνια των προτάσεών τους. Από την πρόταση σύγκλησης συντακτικής Εθνοσυνέλευσης του Χρήστου Γιανναρά (τυπική αναχρονιστική πρόταση μιας γερασμένης και αδιέξοδης στοχαστικής αντίληψης) μέχρι την αόριστη πρότασης αλλαγής του διεφθαρμένου πολιτικού συστήματος του Στέλιου Κούλογλου. Στο μυαλό μου ήρθε η φράση του Κώστα Αξελού: "Η σύγχρονη Ελλάδα [...] περιχαρακώνεται σε μιαν ορισμένη κατάσταση μη έντασης, δε στοχεύει καθόλου στα μάκρη, αγαπά το περιορισμένο" (3).
Έτσι λοιπόν συντηρούμαστε στο περιορισμένο μας χώρο. Άτολμοι, μοιρολάτρες και εχθροί κάθε νέου. Δυστυχώς πολλοί από τους πνευματικούς ανθρώπους της χώρας μας αποδεικνύονται τούτη την κρίσιμη ώρα κατώτεροι των περιστάσεων. Ή το έχουν βάλει στα πόδια ή συμπάσχουν μαζί με το λαό ή μας έχουν ξεκουφάνει στη βουβαμάρα τους. Χωρίς να έχουν μια εφαρμόσιμη λύση απέναντι σε μια ισοπεδωτική παγκόσμια κρίση που καλλιεργεί πρότυπα ολοκληρωτισμού και αξιολόγηση των πάντων με δείκτες ευημερίας και κερδών. Ουδέποτε είχαν όπως θα πει η Ιστορία. Κλεισμένοι στο μικρόκοσμο τους, αναζητούν λύσεις εθνικόφρονες, λύσεις κοντόφθαλμες, λύσεις ανέφικτες.
Δυστυχώς οι εξάρσεις βίας απεγνωσμένων πολιτών και οργισμένων νέων δε λειτουργούν σαν την αλογόμυγα του Σωκράτη στα μυαλά των "σοφών" μας. Αντί να τους παρακινούν να σκεφτούν λογικά και να προτείνουν συγκεκριμένες λύσεις, τους ωθούν σε κεκαλυμμένα ή απροκάλυπτα αναθέματα. Και έτσι, το νέο, το καινούργιο καταπνίγεται πριν καν γεννηθεί. Η νέα σκέψη, η όποια τόλμη για κάτι εφικτό και εφαρμόσιμο καταπνίγεται. Αυτή είναι η πραγματικότητα, όσο θλιβερή κι αν ακούγεται. Και δε θα μπορέσουμε να αποδράσουμε από αυτή τη ισοπεδωτική τρέχουσα κατάσταση, όσο οι όποιες προσπάθειες για κάτι πραγματικά νέο πνίγονται χωρίς καν να προλάβουν να αναπνεύσουν.
Η ώρα σας, αγαπητοί πεφωτισμένοι, έχει έρθει, αλλά κρύβεστε. Προσπαθούμε να ακούσουμε, αλλά λόγια ουσίας δε βγαίνουν από τα στόματά σας. Πνίξτε λοιπόν με τη σιωπή σας αυτόν τον τόπο και δώστε του τη χαριστική βολή με τις ένοχες ασάφειες σας...
Δημήτρης Σταράκης
1. "Η επιθυμία του νέου ως συνέχεια της επιθυμίας του παλιού", εφ. Ρέθεμνος, 20 Νοεμβρίου 2010.
2. "Τι πρέπει να κάνουμε;" της Κρυσταλίας Πατούλη, tvxs.gr , 17/12/2010.
3. "Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας", Εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα - 2010, σελ. 45.
