Υποχρεωτική για κάθε φορολογικό έτος για όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που ασκούν αγροτική δραστηριότητα, ακόμη και για εκείνα που δεν υποβάλλουν Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) είναι η εγγραφή στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ). Παράλληλα, η εγγραφή στο Μητρώο αποτελεί πλέον απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή της ετήσιας δήλωσης ΟΣΔΕ, προκειμένου οι αγρότες να λάβουν τις αγροτικές ενισχύσεις.
Ειδικότερα, οι αλλαγές αποσαφηνίζονται με εγκύκλιο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με την οποία δίνονται διευκρινίσεις στα άρθρα 43 έως 48 του τελευταίου αγροτικού νόμου (ν. 5336/2026) για το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ).
Διευρύνεται η υποχρέωση εγγραφής στο ΜΑΑΕ για κάθε φορολογικό έτος
Η εφαρμογή του νέου πλαισίου δημιουργεί συγκεκριμένες απαιτήσεις για τους παραγωγής, καθώς η απόδοση της ιδιότητάς τους στο ΜΑΑΕ συνδέεται με φορολογικά στοιχεία, δηλώσεις καλλιέργειας, την έναρξη εργασιών στην ΑΑΔΕ και, ανάλογα με την περίπτωση, την ασφαλιστική τους κατάσταση.
Η εγγραφή και η σύνδεση με το ΟΣΔΕ
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη διεύρυνση της υποχρέωσης εγγραφής στο ΜΑΑΕ για κάθε φορολογικό έτος. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, η υποχρέωση αφορά πλέον σε όλα τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που ασκούν αγροτική δραστηριότητα, ακόμη και σε όσους δεν υποβάλλουν Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ). Επιπλέον, ορίζεται ως απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή της ΕΑΕ κάθε έτους, η εγγραφή στο ΜΑΑΕ, η οποία αποδεικνύεται με την έκδοση βεβαίωσης εγγραφής στο ΜΑΑΕ. Επομένως, η εγγραφή στο ΜΑΑΕ είναι υποχρεωτική για την υποβολή της ΕΑΕ του τρέχοντος έτους.
Η διαδικασία εγγραφής προβλέπεται να πραγματοποιείται ψηφιακή και αυτοματοποιημένη, για τους επαγγελματίες αγρότες, τους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης και τους ασκούντες αγροτική δραστηριότητα, για κάθε φορολογικό έτος.
Μέσω της ψηφιακής υπηρεσίας επιτυγχάνεται η ακριβής καταγραφή της ιδιότητας των εγγεγραμμένων, η απλούστευση της υποβολής αιτήσεων, η έκδοση βεβαιώσεων εγγραφής, καθώς και η αξιοποίηση στοιχείων μέσω διαλειτουργικότητας με άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου, ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των δεδομένων.
Η πλήρης και αξιόπιστη τήρηση του ΜΑΑΕ σε ψηφιακή μορφή, διασφαλίζεται με ευθύνη της Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ). Η εγγραφή του υπόχρεου στο ΜΑΑΕ προηγείται και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της εγγραφής του σε άλλα τομεακά μητρώα του ΥπΑΑΤ.
Στην περίπτωση που ενδιαφερόμενος επιθυμεί την εγγραφή του στο ΜΑΑΕ ως «νεοεισερχόμενος επαγγελματίας αγρότης» και ο οποίος υποβάλλει πρώτη φορά δήλωση ΕΑΕ, εγγράφεται αρχικά στο ΜΑΑΕ, με την ιδιότητα του «ασκούντος αγροτική δραστηριότητα»
Ποια στοιχεία εξετάζονται για τους επαγγελματίες αγρότες
Για τους επαγγελματίες αγρότες, η απόδοση της ιδιότητας εγγραφής στο ΜΑΑΕ, για το φορολογικό έτος 2025, θα πρέπει υποχρεωτικά, να προσκομίζονται «για την απόδειξη της κατοχής αγροτικής εκμετάλλευσης και τον υπολογισμό του ετήσιου χρόνου απασχόλησης στην αγροτική εκμετάλλευση: Αντίγραφο της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις, του αντίστοιχου έτους με την Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος».
Επομένως, για την εγγραφή στο ΜΑΑΕ, με στοιχεία του φορολογικού έτους 2025, εξετάζεται μόνο η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) του 2025 και όχι η ΕΑΕ του 2026, όπως γινόταν μέχρι πρόσφατα για την απόδειξη συνέχισης της δραστηριότητας, λόγω της υποχρεωτικής εγγραφής στο ΜΑΑΕ για την υποβολή της ΕΑΕ του τρέχοντος έτους.
Η χορήγηση της βεβαίωσης εγγραφής στο ΜΑΑΕ, με την ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη, πραγματοποιείται από το φορολογικό έτος έναρξης εργασιών στην ΑΑΔΕ και τα επόμενα έτη. Επίσης, στο έγγραφο έναρξης της ατομικής επιχείρησης, θα πρέπει να επιβεβαιώνεται ότι η έναρξη εργασιών περιλαμβάνει τους σχετικούς με την αγροτική δραστηριότητα Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ).
Παράλληλα, εξετάζεται επίσης, η ασφάλιση στον eΕΦΚΑ – πρώην ΟΓΑ για την ιδιότητα του αγρότη, κτηνοτρόφου – πτηνοτρόφου, μελισσοκόμου, αλιέα, υδατοκαλλιεργητή, ή λειτουργούντα αγροτουριστική μονάδα έως 10 δωματίων, ή παραγωγού ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως 500 KW και αγρεργάτη/εργάτη γης για το έτος 2025.
Οι διασταυρώσεις με την ΑΑΔΕ
Ένα ακόμη σημείο που αποσαφηνίζεται αφορά τη συνέχεια της αγροτικής δραστηριότητας και την ασφαλιστική κατάσταση των επαγγελματιών αγροτών.
Όπως διευκρινίζει το ΥπΑΑΤ, πριν την έναρξη των φορολογικών δηλώσεων έτους 2026 (δηλ. την 15η Μαρτίου 2027), θα αποστείλει αρχείο επαγγελματιών αγροτών στην ΑΑΔΕ, για την προσυμπλήρωση των κωδικών 037 – 038 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος έτους 2026, έπειτα από διασταύρωση με τα στοιχεία της ΕΑΕ του 2026 και του eΕΦΚΑ του 2026.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, «πρακτικά αυτό σημαίνει ότι, η διαπίστωση της συνέχειας της δραστηριότητας και της ασφάλισης θα εξετάζεται σε δεύτερο χρόνο».
Τι ισχύει για τους νεοεισερχόμενους αγρότες
Στην περίπτωση που ενδιαφερόμενος επιθυμεί την εγγραφή του στο ΜΑΑΕ ως «νεοεισερχόμενος επαγγελματίας αγρότης» και ο οποίος υποβάλλει πρώτη φορά δήλωση ΕΑΕ, εγγράφεται αρχικά στο ΜΑΑΕ, με την ιδιότητα του «ασκούντος αγροτική δραστηριότητα».
Στη συνέχεια και μετά την υποβολή της δήλωσης ΕΑΕ, επανέρχεται με νέα αίτηση εγγραφής στο ΜΑΑΕ για να αποκτήσει την ιδιότητα του «νεοεισερχόμενου επαγγελματία αγρότη».
Οι περιπτώσεις νεοεισερχόμενων, οι οποίοι έχουν υποβάλει την ΕΑΕ έτους 2025 ή του έτους 2026, αποστέλλονται οι ΑΦΜ τους στην ΑΑΔΕ, για την συμπλήρωση των κωδικών 037 – 038 της Δήλωσης Φορολογίας Εισοδήματος φορολογικού έτους 2025, μόνο όταν έχουν κάνει έναρξη εργασιών, εντός τους έτους 2026 ή και προγενέστερα εφόσον η δραστηριότητά τους είναι ενεργή χωρίς να υπάρχει διακοπή ή παύση αυτής.
Τα κριτήρια για τους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης
Ξεχωριστές προβλέψεις υπάρχουν για τους κατόχους αγροτικών εκμεταλλεύσεων, ανάλογα με το πότε ξεκίνησαν τη δραστηριότητά τους και εάν υπέβαλαν ΕΑΕ το 2025.
Ειδικότερα, για τη χορήγηση βεβαιώσεων εγγραφής στο ΜΑΑΕ στους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης, λαμβάνεται υπόψη η ΕΑΕ του έτους 2025, σε συσχέτιση με τα οικονομικά στοιχεία του φορολογικού έτους 2025, εφόσον έχει γίνει ένταξη του ενδιαφερόμενου στο κανονικό ή στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ εντός του 2025 ή και προγενέστερα.
Για όσους δεν υπέβαλαν ΕΑΕ το 2025, λαμβάνεται υπόψη η ΕΑΕ του έτους 2026, σε συνδυασμό με τα οικονομικά στοιχεία του φορολογικού έτους 2025, εφόσον έχει γίνει ένταξη του ενδιαφερόμενου στο κανονικό ή στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ εντός του 2025 ή και προγενέστερα.
Αντίθετα, για όσους ξεκίνησαν αγροτική δραστηριότητα το 2026, εξετάζεται η ΕΑΕ του έτους 2026, σε συνδυασμό με τα οικονομικά στοιχεία του φορολογικού έτους 2026.
Προβλέπεται και η εγγραφή στο ΜΑΑΕ με την ιδιότητα «του ασκούντος αγροτική δραστηριότητα» για συγκεκριμένες κατηγορίες φυσικών ή νομικών προσώπων
Φορολογικά στοιχεία
Παράλληλα, η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι δεν γίνονται αποδεκτές και δεν εξετάζονται οι δηλώσεις ΕΑΕ, οι οποίες έχουν υποβληθεί μετά τη λήξη του ημερολογιακού έτους που τις αφορούν.
Βεβαίωση εγγραφής στο ΜΑΑΕ, ανεξαρτήτως εάν πρόκειται για «επαγγελματίες αγρότες» ή «κάτοχους αγροτικής εκμετάλλευσης», χορηγείται από το φορολογικό έτος έναρξης εργασιών στην ΑΑΔΕ και εντεύθεν. Επίσης, στο έγγραφο έναρξης της ατομικής επιχείρησης, θα πρέπει να επιβεβαιώνεται ότι η έναρξη εργασιών περιλαμβάνει σχετικούς με την αγροτική δραστηριότητα ΚΑΔ.
Οι κάτοχοι αγροτικής εκμετάλλευσης αποδεικνύουν την ένταξή τους στο κανονικό ή στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ με την προσκόμιση των στοιχείων Μητρώου – Επιχείρησης (Εικόνα επιχείρησης), από την προσωποποιημένη πληροφόρηση μέσω της ψηφιακής πύλης my AADE.
Επιπλέον, προς απόδειξη της αγροτικής δραστηριότητας, και για τους «επαγγελματίες αγρότες» και για τους «κάτοχους αγροτικής εκμετάλλευσης», θα πρέπει απαραίτητα να εμφανίζονται έσοδα από πώληση αγροτικών προϊόντων ή έξοδα από αγορά αγροεφοδίων στο έντυπο Ε3 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, του φορολογικού έτους χορήγησης της βεβαίωσης εγγραφής στο ΜΑΑΕ.
Ποιες άλλες κατηγορίες μπορούν να εγγραφούν
Η εγκύκλιος του ΥπΑΑΤ προβλέπει και την εγγραφή στο ΜΑΑΕ με την ιδιότητα «του ασκούντος αγροτική δραστηριότητα» για συγκεκριμένες κατηγορίες φυσικών ή νομικών προσώπων:
α) στους εργάτες γης, οι αλιεργάτες/ιχθυεργάτες, οι ρητινοσυλλέκτες, οι δασεργάτες, οι οποίοι διαθέτουν εργόσημα, ανεξάρτητα με το αν υποβάλλουν ΕΑΕ.
β) στις ομάδες παραγωγών, οι οποίες δεν έχουν υποβάλλει ΕΑΕ με τον ΑΦΜ της ομάδας, εφόσον όλα τα μέλη τους είναι εγγεγραμμένοι στο ΜΑΑΕ ως επαγγελματίες αγρότες για το ίδιο φορολογικό έτος.
γ) στους «αφανείς» αγρότες, οι οποίοι δεν έχουν ενταχθεί ακόμη στο ειδικό ή το κανονικό καθεστώς, προκειμένου να μπορούν να υποβάλλουν την ΕΑΕ του τρέχοντος έτους. Ως προς τον διοικητικό έλεγχο από τα ΤΑΑΕ και για την απόδειξη της αγροτικής δραστηριότητας, θα πρέπει στο έντυπο Ε3 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος να εμφανίζονται ως «αφανείς» αγρότες χωρίς ΚΑΔ σχετικούς με την αγροτική δραστηριότητα.
δ) στις λοιπές περιπτώσεις φυσικών ή νομικών προσώπων τα οποία πρόκειται να υποβάλλουν για πρώτη φορά ΕΑΕ ή δεν έχουν εγγραφεί στο ΜΑΑΕ το τρέχον ή το προηγούμενο του τρέχοντος έτους και έχουν ενταχθεί στο ειδικό ή το κανονικό καθεστώς, είτε είναι «αφανείς» αγρότες (όπως για παράδειγμα περιπτώσεις κληρονόμων λόγω θανάτου, μεταβιβάσεων, πολυλειτουργικών αγροκτημάτων, κατόχων εκμεταλλεύσεων για τη διατήρηση απειλούμενων αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων).
ot.gr
